Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Kies voor Hart en Sport

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Doelgroep

De einddoelgroep van de interventie ‘Kies voor Hart en Sport’ bestaat uit kinderen van groepen 7 en 8 van de basisschool in de gemeente. De interventie is gericht op het aanleren van vaardigheden die nodig zijn om beweeggedrag te veranderen en op het inrichten van de sociale omgeving van personen zodat deze de verandering in beweeggedrag ondersteunt (individueel en groepsgericht). De interventie is tevens gericht op het veranderen van de kennis en attitude ten aanzien van gezondheid en bewegen (o.a. lespakket, campagne).

De secundaire doelgroep zijn intermediaire doelgroepen als ouders, scholen, schoolbesturen en sportaanbieders, waarvan je in volgorde wenst dat ze op scholen structureel aandacht hebben voor de thema’s bewegen, sport en voeding. Gemeenten zijn daarnaast een belangrijke doelgroep daar zij voorwaardenscheppend zijn voor de interventie. Zonder goede randvoorwaarden is er geen draagvlak voor continuering van beleid, waardoor de interventie structureel wordt.

Doel: kinderen en bewegen samenbrengen

Doel is om leerlingen in groepen 7 en 8 van het primair onderwijs gericht en mogelijk blijvend te motiveren om in de vrije tijd en op vrijwillige basis, deel te nemen aan bij voorkeur georganiseerde sport- en bewegingsactiviteiten in de eigen regio. In de verwachting dat kinderen structureel gaan/ blijven sporten en bewegen. De interventie Kies voor Hart en Sport (‘Kies’) beoogt deze doelstelling te behalen door het aanzetten van een verbeterde attitude ten opzichte van sport- en bewegen en het toenemen van kennis over de voordelen van gezond sport- en beweeggedrag. Door deel te nemen aan een sportkennismakingscursus ervaart de leerling of de gekozen sport ook echt bij hem past. Door het aantal ervaringen structureel te verhogen is de kans groter dat ze een ‘passende’ sport vinden die ze blijven doen. Bijkomend effect van structureel bewegen is naar verwachting dat overgewicht ook (preventief) bestreden wordt.

Aanpak

De interventie bestaat uit lessen op school en een aanbod van sportkennismakingscursussen buiten schooltijd. Deel één, het schoolse gedeelte bestaat uit zeven tot negen lessen geschreven voor gebruik door groepsleerkrachten. Er zijn vijf lesmodules ontwikkeld. Modules 1, 2, en 5 zijn bedoeld voor in het klaslokaal. Module 3 speelt zich af in de gymnastiekzaal. Module 4 is een verdiepingsmodule voor het tweede projectjaar, met twee lessen in het klaslokaal en één in de gymzaal. Aansluitend volgt deel twee (sportkennismakingscursussen bij de sportaanbieder). Voorafgaand aan deel twee doen kinderen de www.sportkeuzewijzer.nl en ontvangen kinderen een programmaboekje of flyer met een aanbod van sportkennismakingscursussen die ze na schooltijd (derhalve vrijblijvend) kunnen doen. Inschrijving en communicatie gaat via de website www.sportpas.nl 

Probleembeschrijving

Doelgroep

De einddoelgroep van de interventie bestaat uit kinderen van groepen 7 en 8 van de basisschool in de gemeente. De interventie is gericht op het aanleren van vaardigheden die nodig zijn om beweeggedrag te veranderen en op het inrichten van de sociale omgeving van personen zodat deze de verandering in beweeggedrag ondersteunt (individueel en groepsgericht). De interventie is tevens gericht op het veranderen van de kennis en attitude ten aanzien van gezondheid en bewegen (o.a. lespakket, campagne).

De secundaire doelgroep zijn intermediaire doelgroepen als ouders, scholen, schoolbesturen en sportaanbieders, waarvan je in volgorde wenst dat ze op scholen structureel aandacht hebben voor de thema’s bewegen, sport en voeding. Gemeenten zijn daarnaast een belangrijke doelgroep daar zij voorwaardenscheppend zijn voor de interventie. Zonder goede randvoorwaarden is er geen draagvlak voor continuering van beleid, waardoor de interventie structureel wordt.

Doel

Doel is om leerlingen in groepen 7 en 8 van het primair onderwijs gericht en mogelijk blijvend te motiveren om in de vrije tijd en op vrijwillige basis, deel te nemen aan bij voorkeur georganiseerde sport- en bewegingsactiviteiten in de eigen regio. In de verwachting dat ze structureel gaan/ blijven sporten en bewegen. De interventie Kies voor Hart en Sport (‘Kies’) beoogt deze doelstelling te behalen door het aanzetten van een verbeterde attitude ten opzichte van sport- en bewegen en het toenemen van kennis over de voordelen van gezond sport- en beweeggedrag. Door deel te nemen aan een sportkennismakingscursus ervaart de leerling of de gekozen sport ook echt bij hem past. Door het aantal ervaringen structureel te verhogen is de kans groter dat ze een ‘passende’ sport vinden die ze blijven doen. Bijkomend effect van structureel bewegen is naar verwachting dat overgewicht ook (preventief) bestreden wordt.

Aanpak

De interventie bestaat uit lessen op school en een aanbod van sportkennismakingscursussen buiten schooltijd. Deel één, het schoolse gedeelte bestaat uit zeven tot negen lessen geschreven voor gebruik door groepsleerkrachten. Er zijn vijf lesmodules ontwikkeld. Modules 1, 2, en 5 zijn bedoeld voor in het klaslokaal. Module 3 speelt zich af in de gymnastiekzaal. Module 4 is een verdiepingsmodule voor het tweede projectjaar, met twee lessen in het klaslokaal en één in de gymzaal. Aansluitend volgt deel twee (sportkennismakingscursussen bij de sportaanbieder). Voorafgaand aan deel twee doen kinderen de www.sportkeuzewijzer.nl en ontvangen kinderen een programmaboekje of flyer met een aanbod van sportkennismakingscursussen die ze na schooltijd (derhalve vrijblijvend) kunnen doen. Inschrijving en communicatie gaat via de website www.sportpas.nl De cursussen bestaan uit 4-5 lessen ter introductie van de sport, op de accommodatie van de sportaanbieders en worden aangeboden op beginnersniveau. Sportaanbieders worden aangemoedigd na dit kennismakingstraject een vervolgtraject aan te bieden dat past bij het niveau van het kind om een naadloze aansluiting met het reguliere aanbod mogelijke te maken.

Doelgroepen

De einddoelgroep van de interventie bestaat uit alle kinderen van groepen 7 en 8 van de basisschool in de gemeente. Deze doelgroep beschikt over de volgende kenmerken:

  • De meeste kinderen hebben al ervaring met georganiseerde sport echter die ervaringen beperken zich tot één of twee takken van sport.
  • Kinderen staan aan het begin van een ‘life-changing-event’ namelijk de overstap naar het VO. Aangetoond is dat die verandering in hun leven vaak negatieve invloed heeft op het sportgedrag.
  • Veel kinderen stoppen hun lidmaatschap bij een sportaanbieder in deze periode.
  • Deze leeftijdsgroep vindt het leuk en belangrijk om meer bewegingsvaardigheden te leren. Tegelijkertijd zijn ze zeer ontvankelijk voor een grotere variatie in motorisch leren; ze pakken ‘technieken en vaardigheden’ snel op.

Intermediaire doelgroep

Scholen/leerkrachten

De doelgroep scholen/ leerkrachten spelen een belangrijke rol. De interventie vindt deels op school plaats, (groten)deels uitgevoerd door (vak)leerkrachten. Structureel aandacht voor de thema’s bewegen, sport, voeding en gezonde keuzes is gewenst. In de periode van Jeugd in Beweging zijn bewegingsconsulenten ingezet, ook gangbaar zijn vliegende vakleerkrachten en momenteel weer combinatiefunctionarissen. Daar waar vakleerkrachten op scholen ontbreken bieden deze gastdocenten een tijdelijk alternatief. Belangrijke factor is de beperkte hoeveelheid tijd die leerkrachten kunnen vrijmaken voor de thema’s.

Ouders

Ouders spelen een belangrijke rol bij het stimuleren van sportdeelname in georganiseerd verband. Feitelijk zijn zij vooralsnog de beslissers. Gelukkig hechten veel ouders een groot belang aan sport en bewegen. Voor ouders van kinderen met een lage SES en allochtone ouders is sportdeelname niet altijd vanzelfsprekend en zijn ze een belangrijke doelgroep voor de interventie. In de modules zitten diverse huiswerkopdrachten die samen met de ouders worden gedaan.

Beleidsambtenaren (sport, jeugd, onderwijs, welzijn)

Gemeenten zijn daarnaast een belangrijke doelgroep daar zij voorwaardenscheppend zijn voor de interventie. Zonder financiering en goede randvoorwaarden is er geen draagvlak om de interventie structureel in beleid te verankeren. 

Sportaanbieders

Sportaanbieders doen mee om hun tak van sport of hun vereniging te promoten en rekenen daarnaast op ledenwinst. De praktijk leert dat wanneer scholen bereid zijn mee te doen, sportaanbieders altijd volgen. Daardoor zijn er altijd voldoende cursussen voor kinderen om deel te nemen. Voor jeugdsportleiders van sportaanbieders is er een aparte bijeenkomst waarin ze didactische en pedagogische tips krijgen voor het ontwikkelen van een verantwoorde sportcursus.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Hoofddoel is om kinderen van groep 7 en 8 aan het sporten te krijgen en te houden. Een behoud of stijging van de sportdeelname derhalve.

Subdoel

1) verbeteren van de attitude ten aanzien van sport en bewegen,

2) verhogen van het percentage kinderen dat voldoet aan de NNGB met 5%,

3) vergroten van de kennis over de relatie tussen bewegen, voeding en gezondheid, de werking van hart, longen, bloedvaten en het belang van een goede conditie,

4) vergroten van de kennis van- en over de verschillende sporten, waardoor ze beter in staat zijn om verschillen tussen sporten te benoemen en te koppelen aan hun eigen motieven om te sporten,

5) vergroten van het aantal ervaringen met kenmerken van sporten (samen, individueel, lichamelijk contact, etc.) in de praktijk waardoor ze hun eigen motieven om te sporten beter kennen,

6) een positieve attitude ten opzicht van bewegen,

7) voorkomen dat kinderen stoppen met sport en geen andere sport kiezen

Voorwaardelijke doelen

Subdoelen voor intermediaire organisaties

1) Realiseren van een effectieve en structurele samenwerking tussen lokale en regionale/ provinciale organisaties die zich inspannen op het terrein van jongeren, sport en bewegen en gezondheidsvoorlichting. (voor de uitvoering van de interventie wordt een lokale projectgroep gevormd)

2) Realiseren van structurele inbedding in het gemeentelijk (jeugd)(sport)(gezondheids)beleid;

3) Organiseren van structureel budget voor de uitvoering van ‘Kies’ in de uitvoerende gemeente.

Toelichting:

Uiteraard is de kwaliteit van de sportaanbieder een van de factoren die bepaald of kinderen blijven sporten en bewegen. Soms worden naast sportactiviteiten, activiteiten als scouten, twirlen, colorguard, sportvissen en schaken / dammen aangeboden. De tak van sport hoeft derhalve niet persé aangesloten te zijn bij NOC*NSF. Naast het aspect van bewegen is ook de sociale context van een sportaanbieder belangrijk om andere sociale nevendoelen te halen (integratie bijvoorbeeld). Gericht en blijvend stimuleren impliceert dat er gekeken wordt naar effecten op langere termijn. 70-80% van de kinderen in de groepen 7 en 8 doen al aan sport. Doel van de interventie is ook dat voorkomen wordt dat deze kinderen later afhaken. De interventie is derhalve niet alleen curatief maar zeker ook preventief. Door de klassikale aanpak worden alle kinderen bereikt zowel kinderen die al aan sport doen (gemiddeld zo’n 70-80% afhankelijk van de definitie) en kinderen die niet aan sport doen. Beide doelgroepen ondergaan in principe dezelfde interventie. In 2010 zijn ‘specials’ ontwikkeld waarmee groepsleerkrachten via motorische remedial teaching of motivational interviewing meer aandacht kunnen besteden aan weinig-actieven (bijvoorbeeld niet sporters). Meer ervaringen tijdens de basisschool voorkomt afhaken op een later moment.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De interventie bestaat uit lessen op school en een aanbod van sportkennismakingscursussen buiten schooltijd. Het schoolse gedeelte bestaat uit zeven tot negen lessen geschreven voor gebruik door groepsleerkrachten. Alle activiteiten vinden veelal plaats in een periode van drie / vier maanden.

Deel 1:

5 lesmodules: 7-9 lessen op school

Deze lessen creëren bewustwording en realiseren extra kennis m.b.t. sport, bewegen en gezondheid bij de doelgroep

Deel 2:

Keuze voor kennismakingscursus en deelname aan sportkennismakingscursussen bij verschillende sportaanbieders. 4-5 lessen. Sportaanbieders worden aangemoedigd na dit kennismakingstraject een vervolgtraject aan te bieden om een naadloze aansluiting met het reguliere aanbod mogelijk te maken.

Locaties en Uitvoering

De interventie wordt uitgevoerd op school, in de gymzaal en op de sportaccommodaties van sportaanbieders. Deel 1 van de interventie wordt gegeven door de groepsleerkracht, en/of de vakleerkracht bewegingsonderwijs en/of gastdocenten (modules 2 en 3). Deel 2 door de trainer van de sportaanbieder. Daarnaast is een lokale projectgroep aangesteld die de projectleider bijstaat/ adviseert.

Ondersteuning

‘Kies’ is op zodanige wijze ontwikkeld dat de lokale projectleider snel kan beginnen. Er is een projectboek beschikbaar (stappenplan, jaarplan, communicatieplan voorbeeldbrieven). De uitvoering op scholen gebeurt door groepsleerkrachten en/of vakleerkrachten bewegingsonderwijs en/of buurtsportcoaches en vereist geen verdere training. (Jeugdsport)trainers/leiders van sportaanbieders zijn veelal gediplomeerd door hun landelijke sportbond. Een informatiebijeenkomst voor alle betrokkenen vergroot de kennis en het draagvlak.

De projectleider wordt geschoold via een helder projectboek. Sportscan biedt vier dagdelen ondersteuning, twee dagdelen om het project op te starten en een derde dagdeel als inleider bij de informatiebijeenkomst voor het onderwijs en de sportaanbieder. Het vierde dagdeel is voor de evaluatie van het eerste jaar en de planning tweede jaar. De projectleider krijgt via de website kiesvoorhartensport.nl toegang tot het projectboek en voorbeelddocumenten. De te gebruiken website sportpas.nl/gemeente kent ook diverse gebruikershandleidingen. Kies is zeer goed overdraagbaar. Sinds de start in 1998 werkten meer dan 100 gemeenten met de interventie www.kiesvoorhartensport.nl/frames/Gemeenten.pdf). Voor vragen is er een nieuwsbrief(archief) en is projectbureau Sportscan beschikbaar (15 jaar ervaring).

Materialen

Materialen voor gemeentelijke projectcoördinatoren (veelal te benaderen via www.kiesvoorhartensport.nl)

– Projectbeschrijving (gratis via de site)

– Projectboek (handleiding voor lokale projectcoördinatoren)

– Overzicht kosten (gratis via de site)

– Effecten: Schoolslag-checklist

– Digitale nieuwsbrief met groot bereik via mail (ong. 2.000 adressen) (gratis via de site)

– Effecten programma (gratis via de site)

– Folders (op aanvraag)

– Kies voor Hart en Sport en de sportbonden (boekje met deelnemende sportaanbieders; verouderd op aanvraag)

– Sportweter.pdf (overzicht sportdeelnamecijfers van 51gemeenten; benchmark) (gratis via de site)

– Evaluatierapport/ scriptie Klaas Veenstra: verleden heden toekomst (op aanvraag)

– Datasheets (o.a. BMI waarden, (cijfers) over projecten; deelnemende scholen) (gratis via de site)

– Overzicht alle deelnemende Kies gemeenten (gratis via de site)

– Data twaalf jaar “Kies voor Hart en Sport” (gratis via de site)

– Diverse exemplaren van het sportparticipatie- en evaluatieonderzoek (meerdere gemeenten, op aanvraag)

– Kosten van de producten en diensten staan vermeld op www.kiesvoorhartensport.nl

Materialen voor de scholen

– Docentenhandleiding (lesklapper € 33,50)

– Leerlingkaarten (onderdeel lesklapper)

– Leerlingboekjes 1-4 (boekjes met leerlingkaarten per module, kosten van € 0,60 tot € 1,25)

– Programmaboekjes met sportkennismakingsaanbod (op aanvraag)

– Een sportkeuzetest (in 2012 gemoderniseerd naar www.sportkeuzewijzer.nl met linkjes naar lokale sportaanbieders) (gratis bij licentie op sportpas.nl)

– Werkblad sportkeuzewijzer, aan de hand van 7 additionele opdrachten geven kinderen onder andere hun ‘sportwensen’ aan op hun profielpagina (sportpas.nl) (kosten werkblad € 0,50)

– Posters (op aanvraag)

– Digitale nieuwsbrief Kies voor Hart en Sport met groot bereik via mail (ong. 2.000 adressen) (gratis via de site)

De meeste informatie staat beschreven op de website www.kiesvoorhartensport.nl. Voor (gemeentelijke) projectcoördinatoren is het projectenboek beschikbaar achter een unieke inlogcode. Materialen zijn ontwikkeld voor de (gemeentelijke) projectcoördinatoren en te bestellen bij Sportscan, Popovstraat 56, 8013RK Zwolle, info@sportscan.nl

Organisatie

Organisatie: SportScan b.v.
Telefoon nummer organisatie: 038-4227168

Contactpersoon

Naam: Erik Holtman
Mobiel nummer: 0621238780
Email: holtman@sportscan.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.