Sluiten

Kenniscentrum Sport gebruikt ‘Sportbord’ voor integrale aanpak

Artikel

Geplaatst op 17 september 2018

In de gemeente Hengelo werd sport en bewegen her en der al ingezet als middel binnen andere beleidsterreinen. Maar een goed overzicht was er niet, en ook de afstemming en samenwerking kon beter. We ontwikkelden het ‘Kenniscentrum Sport Sportbord’ om letterlijk inzichtelijk te maken waar er in de gemeente al integraal werd samengewerkt en waar nog kansen lagen.

Sport en bewegen als middel

Kenniscentrum Sport werkt met een aantal gemeenten intensief samen om gezamenlijk tot succesvolle aanpakken binnen sport- en beweegbeleid te komen. Sport en bewegen als middel is eigenlijk in elke gemeente een gespreksonderwerp. In gesprek met Chantal Wildemors, beleidsadviseur sport in de gemeente Hengelo, bleek dat ook in deze gemeente de inzet van sport en bewegen als middel hoog op de agenda staat. Ondanks de prioriteit die het krijgt, blijkt het ook hier in de praktijk lastig om sport en bewegen een structurele verbinding te laten aangaan met andere beleidsterreinen.

Nog vaak op initiatief vanuit sport- en beweegbeleid

De gemeente Hengelo doet al veel op het gebied van sportstimulering. De gemeente ziet een mooie uitdaging om het sociale domein te koppelen aan sport en bewegen om hiermee meer gezondheidswinst te behalen. Sportverenigingen richten zich intensief op kwetsbare doelgroepen, er is een divers beweegaanbod voor ouderen en het succesvolle programma van Hengelo Sport richt zich met een breed kennismakingsaanbod op de jeugd. Op die manier wordt sport dus ook als middel binnen andere beleidsterreinen ingezet – onder andere bij het beter gebruiken van openbare ruimte binnen onderwijs en welzijn. Maar: volgens de gemeente kan dit nog veel beter.

Lees ook het praktijkvoorbeeld over integraal werken in de gemeente Amstelveen

Beleid versus praktijk

Vanuit sport-en beweegbeleid is er de overtuiging dat sport en bewegen op veel terreinen een bijdrage kan leveren aan het bereiken van maatschappelijke doelstellingen. In hun verschillende beleidsplannen is die verbinding dan ook vastgelegd. Maar in de beleidsplannen van andere domeinen wordt die verbinding niet altijd voldoende gelegd. Sport en bewegen is vanuit hun optiek niet vanzelfsprekend een mogelijke oplossing voor een probleem met bijvoorbeeld de jeugd. Incidenteel vindt er dan wel eens samenwerking plaats, maar aan een vervolg ontbreekt het vaak.

Het initiatief voor de verbinding tussen de domeinen ligt tot nu toe dus vooral bij de sport. Chantal wilde graag weten waar sport en bewegen nu al een rol speelt bij andere beleidsterreinen. Met andere woorden: wat gaat er al heel goed en hoe continueer je dat? Daarnaast had ze behoefte aan zicht op de ‘witte vlekken’. Waar kan sport en bewegen nog meer van meerwaarde zijn en hoe bereik je dat?

Op zoek naar meer structuur en samenwerking

De wethouder Sport zou volgens Chantal graag naar een situatie toe willen waarin sport en bewegen op structurele wijze, breed wordt ingezet. Dat er nu verbindingen tussen beleidsterreinen worden gemaakt, lijkt af te hangen van personen en is dus kwetsbaar.

Er werken veel professionals in de wijk als het gaat om welzijn, zorg, onderwijs, cultuur die weinig doen met sport en bewegen en niet weten wat sport en bewegen te bieden heeft. Jeugdregisseurs zijn bijvoorbeeld niet altijd bekend met het aanbod dat enkele sportverenigingen in de gemeente hebben voor jeugd met gedragsproblemen. Ondertussen kopen zij bij andere organisaties een traject in voor deze doelgroep. Wellicht valt hier winst te behalen.

Lees ook: Sport- en beweegbeleid is vaak breder dan sport alleen

Tegelijk hebben al deze professionals goed zicht op wensen en behoeften in de wijk, kennen zij de doelgroepen en weten welke problemen er spelen. Dat biedt kansen voor samenwerking. Chantal sluit daarom aan bij overleggen en bijeenkomsten van andere professionals zoals WMO en jeugdregisseurs om sport en bewegen in beeld te brengen. Er gebeurt dus wel wat maar daar zit volgens de gemeente nog onvoldoende structuur en continuïteit in.

Kenniscentrum Sport helpt inzichtelijk te maken

Er bestaan geen pasklare antwoorden of blauwdrukken voor dit type vraagstukken. Belangrijker is per situatie te kijken naar werkwijzen die lokaal succesvol zijn. Hiermee kunnen we andere gemeenten verder op weg helpen en kennis over integrale samenwerking doorontwikkelen. Om het onderwerp in te kaderen, kozen we samen met de gemeente voor het in kaart brengen van de verbindingen tussen beleidsterreinen voor één doelgroep: ouderen. Wat gebeurt er al voor ouderen met sport en bewegen? En wordt daar de verbinding al (voldoende) gemaakt met andere beleidsterreinen? Deze verbindingen brachten we vervolgens mooi in beeld op het Sportbord.

Werkwijze

Kenniscentrum Sport Sportbord HengeloOm de situatie goed in kaart te brengen, nam Kenniscentrum Sport een kijkje in de keuken van de gemeente Hengelo, om meer feeling te krijgen met de lokale situatie. We namen deel aan gezamenlijke overleggen met beleidsmakers vanuit sportbeleid en andere beleidsterreinen (zoals WMO en jeugdbeleid). Ook bezochten we lokale bijeenkomsten die Chantal vanuit sportbeleid organiseerde voor praktijkprofessionals van andere domeinen:

  • bijeenkomst WijkKracht: waar vanuit het sportbeleid het model van Bailey (over de positieve effecten van sport en bewegen) werd uitgelegd
  • bijeenkomst jeugdregisseurs: waar de inzet van sport als middel werd toegelicht
  • bijeenkomst Twentebad: waar werd gesproken over toegankelijkheid van de sport voor alle doelgroepen

Daarnaast voerden we vanuit Kenniscentrum Sport gesprekken met verschillende beleidsmakers en de verantwoordelijk wethouder(s). Alle informatie die we verzamelden, verwerkten we in het Sportbord voor Hengelo.

Lees ook hoe Hellendoorn door integrale samenwerking sportgemeente van het jaar werd

Visuele weergave van aanbod en samenwerking

Het Kenniscentrum Sport Sportbord is dus een visuele weergave van alle informatie die we ophaalden rondom de doelgroep ouderen in twee specifieke wijken van Hengelo. Informatie die we verwerkten zijn bijvoorbeeld cijfers over het aantal ouderen in de wijk, het soort voorzieningen, type sportverenigingen, aanwezigheid van accommodaties, de beweegvriendelijkheid, de aanwezigheid van openbaar vervoer, etc. Het Sportbord maakt inzichtelijk welke voorzieningen en aanbod er zijn in die wijken voor de doelgroep en waar verbindingen liggen. Logischerwijs biedt het Sportbord daarmee ook inzicht in aanbod en voorzieningen die er nog niet zijn. Het Sportbord is bedoeld als gesprekstool in gesprekken met en tussen professionals in de wijk.

Eye-openers voor Hengelo

Het inzichtelijk maken van aanbod en samenwerking in het Sportbord, leverde een aantal eye-openers op voor de gemeente:

  • Er is nog te weinig samenwerking tussen sportaanbieders en (ouderen)zorg.
  • Er is goede samenwerking tussen Trias (jeugdzorg), SWOH en WijkKracht. Hierdoor leggen sportaanbieders makkelijker verbinding met verschillende doelgroepen. Dit kwam door het project Sportcoaches; dit is inmiddels (helaas) afgerond.
  • Het sport- en beweegaanbod (en dan met name voor kwetsbare doelgroepen) is te weinig in beeld voor de inwoners van Hengelo.
  • Er is een versnipperd sport- en beweegaanbod.
  • Er is behoefte aan continuïteit van het (activiteiten)aanbod.
  • Er is een goede sportinfrastructuur aanwezig, maar deze is onvoldoende bekend bij professionals en inwoners.
  • Er is duidelijk behoefte aan een linking-pin tussen de zorg en de sport.

Lees hier 10 tips over een betere verbinding tussen sport en zorg in jouw gemeente

Werken met het Kenniscentrum Sport Sportbord

In juni hebben we het Sportbord ingezet tijdens een training ‘beleidsadviseur 3.0’ van de Vereniging Sport en Gemeenten. Aan de hand van een fictieve casus oefenden we het gebruik van het Sportbord. We lieten vooral zien hoe je het in de dagelijkse praktijk inzet en wat het dan oplevert. Deelnemers reageerden enthousiast op deze werkvorm. Het Sportbord is op meerdere manieren en in diverse situaties te gebruiken.

Wil je meer weten, of dit ook toepassen in jouw gemeente? Neem contact op met één van de auteurs, of bekijk de mogelijkheden op kenniscentrumsport.nl.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.