Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Kansen leren grijpen door vechtsport

Artikel

De belangstelling voor vechtsport groeit enorm. Er is een brede maatschappelijke discussie gaande over de positieve en negatieve kanten. Wat is de waarde van vechtsport voor jongeren en wat betekent dit voor de praktijk, beleid, onderwijs en wetenschap? Die vraag stond centraal tijdens een congres over Vechtende Jongeren in het najaar van 2017.

Maatschappelijke rol De Halter

Het congres vond plaats bij worstelvereniging de Halter. Voorzitter Hans Galesloot opende het congres en vertelde hoe de Halter haar maatschappelijke rol vervult, bijvoorbeeld door worstel les aan vluchtelingen te geven. Maar ook door jongeren serieus te nemen en te luisteren naar hun behoeftes, zo vertelt trainer Mickey van de Wal in de workshop praktijk. De Halter is een van de vele voorbeelden van vechtsport initiatieven in Nederland die willen bijdragen aan de brede ontwikkeling van jongeren.

Passie voor de sport

Ook Stefan Struve (MMA vechter en coach bij Challenge Sport) en Ibrahim Sellak (MMA vechter en eigenaar Sport Academy Sellak)hebben passie voor de sport en voelen zich verantwoordelijk iets terug te doen voor de sport die hen groot heeft gemaakt. Zij vertellen wat discipline en inzet is, hoe je emoties herkent en kunt ‘hanteren’, hoe je in interactie jezelf en anderen leert kennen.

Maike Kooijmans (lector Fontys Pedagogiek) interviewde Struve en Sellak nadat zij had laten zien hoe de interactie tussen de vechtsporter en de trainer onderzocht kan worden. Zij heeft een model ontwikkeld om het gedrag van jongeren beter te begrijpen. Het zichtbare gedrag van sporters krijgt vaak aandacht van de trainers, terwijl de emoties en de aspiraties, die minder zichtbaar zijn, het gedrag beïnvloeden. Haar model helpt die kant mee te nemen in het kijken naar jongeren.

Onderwijs en onderzoek

Na de presentatie van Kooijmans begonnen drie workshops die aansloten bij verschillende beroepsgroepen: praktijk, beleid en onderwijs & onderzoek. Kooijmans ging in de workshop over onderwijs en onderzoek dieper in op de inzichten uit een aantal proeftuinonderzoeken dat het afgelopen jaar op verschillende locaties is uitgevoerd. Wat opvalt is dat de relatie tussen trainer en jongere voorwaardelijk lijkt voor het werken aan de ontwikkeling van de jongere. Maar hoe ziet deze pedagogische relatie eruit en hoe onderzoek je deze relatie?

De deelnemers gaven aan dat vervolgonderzoek niet alleen belangrijk is voor de praktijk maar ook voor beleid. Er werd gesteld: “Harde cijfers zijn belangrijk zodat beleid het nut van vechtsport inziet”. Hoewel effecten belangrijk zijn, is de betekenis achter de cijfers ook van belang om te onderzoeken, om zo te begrijpen wat er gebeurt in de vechtsport praktijk. Een tweede vraagstuk ging over hiërarchie in de vechtsport omgeving. Hoe kunnen jongeren die leren in deze hiërarchische omgeving omgaan met de maatschappij waarin deze sterke hiërarchie niet aanwezig is? Het blijkt een levendig vraagstuk waar (nog) geen eenduidig antwoord op is, zowel uit de praktijk als uit onderzoek.

Beleid

Renee Sievers en Philomeen Ackermans (Gemeente Amsterdam) gaven een presentatie in de workshop over beleid. In Amsterdam wordt vechtsport ingezet om te voorkomen dat jonge criminelen uit de Amsterdamse Top 400 opnieuw in de fout gaan. Duidelijk werd dat de rol die de vechtsport in het traject heeft strak wordt afgestemd met andere professionals die zich met de jonge criminelen bemoeien. Dit betekent dat de vechtsport zich beperkt tot haar core business en dus niet bezig hoeft te zijn met huisvesting of begeleiding naar werk of gesprekken met ouders. Dat wordt in de Amsterdamse aanpak afgestemd met de regisseur die alle betrokkenen in de begeleiding van de Top 400 strak in de keten heeft. Dat bracht een levendige discussie op gang over de vraag waar de bemoeienis van de trainer ophoudt.

Praktijk

“Jongeren willen wel veranderen, maar niet veranderd worden” (Marc Lammers, hockeycoach). Deze quote stond centraal tijdens de workshop over de vechtsport praktijk. Tara van den Berg (bokscoach en onderzoeker bij Fontys hogeschool) leidde het gesprek met Mickey van de Wal (de Halter) en de overige aanwezigen. Hoe zorg je als vechtsporttrainer ervoor dat jongeren op een positieve manier veranderen? Het belang van autonomie, succeservaringen, oprechte interesse, structuur én empathie kwam aan bod. Trainers en begeleiders vinden het belangrijk dat jongeren leren kritisch naar zichzelf te kijken. Net als het leren reflecteren op je gedrag in de ring, en daarbuiten. Reflectie lijkt belangrijk om ervoor te zorgen dat de geleerde vechtsport technieken niet op straat worden toegepast. Want het imago van vechtsport wordt nog vaak beïnvloed door negatieve verhalen in het nieuws.

Sparren in de ring

Na de workshops kon je ‘in de ring’ een vraag stellen aan iemand van een andere beroepsgroep (praktijk, beleid en onderzoek & onderwijs), om daarover verbaal te ‘sparren’. ‘Wat maakt dat vechtsport specifiek en anders is voor jongeren dan bijvoorbeeld badminton?’, was zo’n vraag. Het maakte veel los en velen wilden reageren. “De directe interactie tussen twee mensen, die elkaar letterlijk van heel dichtbij aankijken en communiceren met hun lichamen.” Ook werd benadrukt dat de trainer duidelijk moet communiceren over wat wel en niet mag. Meer dan bij andere sporten is dit noodzakelijk om de veiligheid te bewaren. Verder kwam het negatieve imago van vechtsport aan bod en wat daaraan gedaan kan worden. Er werd gesuggereerd dat bij positieve gebeurtenissen de vechtsport zelf meer de media moet zoeken. Met het in kaart brengen van de werkzame principes in de vechtsport zoals wordt gedaan in het traject vechtende jongeren, zorgen Kenniscentrum Sport en partners uit het kennisnetwerk dat de waarde van vechtsport beter wordt herkend én erkend.

Özcan Akyol

Özcan Akyol (schrijver en columnist) sprak in zijn column over zijn tot de verbeelding sprekende ervaringen van vechtende jongeren in de Deventerse wijk waar hij opgroeide. Eerst op straat, later in de gym en in de kroeg… Over hoe hij (6 jaar) de angst voor zijn vriends’ jonge zusje (4 jaar) overwon, zij zat op vechtsport en hij niet, door zelf naar de gym te gaan. Akyol beschreef overtuigend de relatie tussen de achterbuurt en de persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling die zijn vechtsport vrienden door maakten, al dan niet tijdelijk. Zij kregen kansen door vechtsport, of beter gezegd, zij zagen kansen beter en wisten deze te benutten. Het was een mooie bespiegeling die raakte aan alles wat er tijdens het congres was besproken.

Meer lezen over Vechtende Jongeren

Meer weten over de waarde van vechtsport voor jongeren? Lees de volgende artikelen:

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.