Hoe organiseer je medische hulp en ehbo bij sportevenementen | Alles over sport

Hoe organiseer je medische hulp en ehbo bij sportevenementen

Artikel

geplaatst op: 24 januari 2017

Jaarlijks lopen we miljoenen blessures op, zeker tijdens sportevenementen. Als organisator is het lastig inschatten wat er mis kan gaan, en hoeveel medische hulpverleners je moet inschakelen. Dat kan nu gemakkelijker via een gratis online tool.

We rennen, fietsen en zwemmen met zijn allen wat af in Nederland. Al dat sporten blijft natuurlijk niet zonder gevolgen. Jaarlijks lopen we bij elkaar zo’n 4,5 miljoen blessures op. Met bijna 2 miljoen gevallen per jaar vormen sportblessures bijna de helft van alle letsels die medisch behandeld moeten worden.

Veel mensen sporten ter voorbereiding op een evenement of wedstrijd in competitieverband. Tijdens zo’n buurtloopje of marathon doet menigeen nóg meer z’n best, met nóg meer kans op blessures. Of er doen onervaren sporters mee die zich onvoldoende hebben voorbereid.

Medische hulpverleners hebben het dus extra druk tijdens en na sportieve evenementen. Alle reden dus om daar de nodige medische voorzorgsmaatregelen tegen te nemen. Dat gebeurt nog vrij weinig.

Geen regels of normen over inzet van medische zorg

Opvallend genoeg ontbreekt het in Nederland aan regels of normen over de inzet van medische zorg bij evenementen. Daardoor weten organisatoren vaak niet welke zorg ze moeten inkopen. Daar ligt hun expertise immers niet.

Ook de vergunningverleners, de gemeenten, weten vaak niet of de kwaliteit van de ingehuurde zorg wel afdoende is. Natuurlijk is er de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, de GHOR, die op basis van haar expertise advies kan geven aan gemeenten. Maar die winnen dit advies niet altijd in en gemeenten zijn daartoe ook niet verplicht.

“Lastig inschatten”

Daar komt bij dat de sportmedische begeleiding niet goedkoop is, en dat medische inzet voor sommige organisatoren het sluitstuk van de begroting is.

Marlous Droog is betrokken bij Europa´s oudste triatlon, de Challenge Almere, en werkt voor Start2Finish, dat eveneens sportevenementen in en rond Almere organiseert. Droog studeerde geneeskunde en is als huisarts in opleiding verbonden aan het AMC. Dat is voor haar reden om zich op de veiligheid en medische inzet bij deze evenementen te concentreren. Ondanks haar kennis van zaken stelt zij: “Ik merkte dat het behoorlijk lastig in te schatten is hoeveel medische hulp je moet inzetten. Je kunt niet oneindig veel mensen neerzetten, want daar heb je het budget niet voor. En: waar moet je die mensen inzetten, welke afstand moeten ze maximaal overbruggen? Op een gegeven moment krijg je daar wel wat meer feeling mee, maar in het begin was het zeker puzzelen.”

Online tool moet uitkomst bieden

Deze vragen leven bij menig evenementorganisator. Om duidelijkheid te scheppen in wat er precies nodig is op sportmedisch gebied, is in 2015 het instrument VoorZorg Advies gelanceerd. Deze online tool legt organisatoren van sportevenementen een aantal vragen voor, zoals:

  • Hoe lang is het parcours?
  • Hoeveel deelnemers zijn er?
  • Wat is de ondergrond?
  • Welke interactie is er met andere weggebruikers?

Na deze vragen beantwoord te hebben, krijgt de organisator meteen een gericht advies, bijvoorbeeld over het aantal vaste en mobiele EHBO-posten, de inzet van artsenauto’s en ambulances.

Aanmelden bij de Meldkamer Ambulancezorg

Ook voorziet het advies in nuttige en soms noodzakelijke tips, zoals het aanmelden van het evenement aan bij de Meldkamer Ambulancezorg, zodat die bij het coördineren van het ambulancevervoer rekening kan houden met het evenement.

Droog: “Ik denk dat dit instrument met name voor startende evenementen heel erg zinvol kan zijn. Omdat je meer inzicht krijgt in je eigen evenement, wat de risico’s zijn en hoe je die als organisatie goed kunnen opvangen.”

Experts werken voortdurend aan updates

Het instrument is ontwikkeld door de Vereniging voor Sportgeneeskunde VSG, in samenwerking met een groot aantal partijen, waaronder het Ministerie van VWS, het Rode Kruis, GHOR Nederland en een vijftal sportbonden. Ze zijn verenigd in een stuurgroep die nog altijd werkt aan de (door)ontwikkeling van het instrument.

Droog is een tevreden gebruiker. “Ik heb er baat bij; met de tool loop je de hele wedstrijd nog eens door: vanaf de voorbereiding tot en met finish en ook over de afloop geeft het instrument adviezen. Het is goed dat allemaal nog een keer langs te lopen, als een soort van checklist. Je wordt ook weer even bewust van extra maatregelen die je moet treffen, bijvoorbeeld wanneer het erg warm wordt. Het instrument scherpt je.”

Meer steun is nodig

Toch kan het gebruik ervan nog wel een steuntje in de rug gebruiken, zegt Nelly Voogt, die namens de VSG betrokken is bij de tool. “De bonden hebben hierin ook een belangrijke rol, want de organisatoren van sportevenementen staan vaak met hen in contact. De Triathlonbond is heel actief in het onder de aandacht brengen van sportmedische veiligheid en dit instrument. Maar de KNWU en de NTFU besteden er minder aandacht aan; dat werkt door richting de evenementorganisatoren. De bonden hebben dus wel meegewerkt aan de ontwikkeling, maar de implementatie kan beter.”

Ook door het gesprek aan te gaan met de Vereniging Sport en Gemeenten en de GHOR wil de stuurgroep het instrument bij organisatoren onder de aandacht krijgen. Voogt: “Daarnaast willen we organisatoren direct benaderen om hen dit instrument voor te leggen. We horen ook graag wat ze er minder goed aan vinden. Zodat we het instrument kunnen doorontwikkelen.”

Een ‘hartveilig parcours’ in Venlo

Wim Lensen is directeur van de Venloop, een wandel en hardloopevenement over meerdere afstanden, voor alle leeftijden in Venlo. Het evenement wordt nu voor de twaalfde keer georganiseerd, en is in de loop der jaren gegroeid van 2000 naar 20.000 deelnemers. Die ervaring heeft Lensen geleerd welke medische inzet het massa-evenement vereist. “Samen met de ambulancezorg en VieCurie, het Medisch Centrum in Venlo, hebben we een ´hartveilig parcours´ gecreëerd, waarbij we binnen 6 minuten op iedere plek op het parcours aanwezig kunnen zijn. Dat doen we vanuit onze eigen hulppost en met een dynamische invulling over de hele 20 kilometer.”

Daar blijft het qua voorzorgsmaatregelen niet bij. Lensen beschikt over een medisch draaiboek waar de Atletiekunie – volgens de directeur zelf – ‘tamelijk lyrisch’ over is. Bewijs van goed gedrag is er ook: “We hebben 5 keer een hartreanimatie moeten verrichten, en alle keren verliep dat met goed gevolg. Dat is niet voor niets: de veiligheid voor de deelnemers is voor ons het belangrijkste.”

Lensen kende het VoorZorg Advies niet. Hij noemt het, na de tool te hebben ingevuld ‘een prima tool om door te ontwikkelen’, met het advies om bij de inventarisatie van het evenement de vraag op te nemen in welke risicocategorie het evenement is ingeschaald door de vergunningverlener. “Dat is zinvol in relatie tot bijvoorbeeld de inzet van een officier van dienst-geneeskundig, de ‘OvD-G’, die onder andere de ambulancezorg coördineert.”

Keurmerk of verplichtstelling

In de Modelaanpak Evenementen waarmee NOC*NSF organisatoren van strategisch en praktisch advies voorziet, is het VoorZorg Advies terug te vinden in het cluster Veiligheid. Tijdens een recente bijeenkomst van professionals die betrokken zijn bij geneeskundige hulpverlening werd geopperd dat het goed zou zijn als de inzet van dit VoorZorg Advies verplicht wordt. Ook pleiten sommige betrokkenen ervoor een keurmerk voor aanbieders van evenementenzorg in het leven te roepen. Zo weten gemeenten, GHOR en organisatoren van evenementen dat men kwalitatief goede zorg inhuurt, vastgesteld op objectieve gronden. Die zorg zou dan ook kunnen gelden voor de toeschouwers. Het VoorZorg-instrument voorziet namelijk niet in advies omtrent de veiligheid van de (soms velen) langs de lijn. Een besluit is hierover nog niet genomen.

Medicus Marlous Droog benadrukt tot slot nog eens het belang van een goede voorbereiding. “Over het algemeen verlopen sportevenementen vaak hartstikke goed en gebeuren er gelukkig niet zo veel ongelukken. Maar als het mis gaat, kan het ook goed mis gaan, zoals bij een heftig ongeval of een hartinfarct van een sporter. Je hebt daar als organisator natuurlijk niet meteen schuld aan, maar het is wel belangrijk om je van tevoren te realiseren wat er mis kan gaan. Enerzijds om dingen te voorkomen, anderzijds om te weten wat je moet doen als er wél iets vervelends gebeurt.”

Bewaren:

Bewaren

Gerelateerde artikelen

Anderen bekeken ook