Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Gezond eten werkt beter

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

De interventie ‘Gezond eten werkt beter’ zorgt voor meer vitaliteit, fitheid, werkplezier en een veiligere werkomgeving door werknemers te stimuleren tot gezond eetgedrag. De bewustwordingsactiviteiten op dit gebied leveren een hogere productiviteit en meer veiligheid op het werk.

Uit evaluaties van deelnemers blijkt dat ze naderhand meer kennis hebben van gezonde voeding en dit ook kunnen toepassen in de praktijk. Hierbij wordt de fitheid vergroot en kan gewichtsverlies optreden.

Probleembeschrijving

De interventie ‘Gezond eten werkt beter’ focust op een structurele verbetering van het eetpatroon van werknemers. Hiermee biedt Enerjoy een oplossing voor het probleem dat werknemers met obesitas en/ of een slecht eetpatroon een groter risico hebben op een arbeidsongeval en ziekteverzuim.

Obesitas:

Werknemers met obesitas in een hoog risico werkomgeving hebben een tweemaal verhoogd risico op een arbeidsongeval (Pollack 2007, Poston 2011). Het stimuleren van gewichtsverlies kan de veiligheid vergroten (Pollack 2007). Daarnaast verzuimen werknemers met overgewicht of obesitas vaker en langer dan werknemers met een normaal gewicht (Schmier 2006, Eysink 2008, CBS 2007, Van Deursen 2007). Het gevolg is extra verzuimkosten, in Nederland geschat op circa 0,6 miljard euro (Klink 2008).

In 2012 had 48% van alle volwassen Nederlanders overgewicht, daarnaast had 12% obesitas (Blokstra 2011, CBS 2013b). Met een arbeidspopulatie van circa 8 miljoen personen in de leeftijd 15-65 jaar, is het omvang van dit probleem groot. Dit is inclusief werknemers met overgewicht. Immers, hun gewicht kan in de loop der jaren toenemen tot ook zij obees zijn.

Slecht eetpatroon:

Het probleem bij een slecht eetpatroon is dat men een verminderde energie, concentratie en alertheid ervaart. Het gevolg is een hoger risico op een arbeidsongeval. Evenwichtige voeding kan bijdragen aan meer energie (Park 2013, Guest2013, Van ’t Leven 2009). Van de Nederlandse bevolking zegt 40-52% last te hebben van vermoeidheid (Mulder 2013).

Met onze interventie richt Enerjoy zich op een regelmatig eetpatroon, lagere suikerinname en hogere vezelinname.

Veel Nederlanders hebben een onregelmatig eetpatroon; het aantal 19-69 jarigen dat meer dan 9 eet- en/of drinkmomenten per dag heeft is 49-65% (percentage is leeftijdsafhankelijk) (Van Rossum 2011). Bovendien slaat 20% van de werkenden eenmaal per werkweek de lunch over en luncht 50% eenmaal per week op de werkplek, 20% doet dit zelfs elke werkdag (Eurest 2009).

Direct na het eten kan een energiedip opspelen (bekend als after lunch dip), veroorzaakt door een overdadige suikerconsumptie (Yamazaki 2007).

Vezels dragen op diverse manieren bij aan een evenwichtig energieniveau (Giacco 2010, Slavin 1999, Liu 2003). In Nederland ligt de vezelinname van 19-69-jarigen met 18-23 gram per dag ver onder het adequaat niveau van 30-45 gram per dag (Gezondheidsraad 2006).

De kosten voor een langdurige leefstijlinterventies betaalt zich terug door minder werkverzuim en hogere productiviteit (Proper 2012, Van den Berg 2010, Mhurchu 2010). Voor de werkgever loont het daarom om te investeren in de interventie ‘Gezond eten werkt beter’.

Doelgroepen

De interventie richt zich op werknemers in Nederland met een ongezond eet- en leefpatroon en/of overgewicht of obesitas, die een beroep uitoefenen waarbij het belangrijk is dat ze:

  • Veilig werken;
  • Een hoog concentratievermogen hebben;
  • Een goede fysieke conditie hebben.

Hun beroep wordt gekenmerkt door fysiek werk, onregelmatige werktijden en/of lange reistijden. Het ongezonde eetpatroon en overgewicht belemmert deze groep mensen om hun werkzaamheden optimaal uit te voeren.

Voorbeelden van sectoren waarin deze doelgroep werkzaam is:

  • Offshore;
  • Industriële productie;
  • Defensie;
  • Transport;
  • Zorg.

Intermediaire doelgroep

De intermediaire doelgroepen zijn het management en het cateringpersoneel van deelnemende bedrijven. Chef-koks en cateringmedewerkers krijgen een training* om gezond eten te leren bereiden en het voedingsaanbod gezonder te maken. Doel is zodat de werknemers van deelnemende bedrijven een gezondere keuze kunnen maken, bijvoorbeeld tijdens de lunch.

Managementleden worden bij de interventie betrokken om ambassadeurs te creëren, om te leren om te gaan met weerstand, aan te spreken op gedrag en de bedrijfscultuur positief te veranderen.

* Namelijk de training: “Gezond Koken voor Bedrijfscatering”

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van deze interventie is het structureel verbeteren van het eetgedrag van werknemers. Door werknemers te confronteren met hun eetgedrag en te verleiden met gezonde opties, worden en blijven zij gemotiveerd om een gezondere leefstijl aan te nemen. Hiermee zal hun vermoeidheid verminderen, hun gezondheid, conditie en de werkveiligheid verbeteren en de arbeidsproductiviteit en het plezier op het werk verhoogd worden. Na afloop van de interventie is de kans op overgewicht en leefstijl-gerelateerde aandoeningen kleiner.

Het hoofddoel kan per opdrachtgever verschillen.

Subdoel

Subdoelen gericht op de einddoelgroep (werknemers):

Bewustwording:

  • Werknemers weten wat de schrijf van 5 inhoudt en hoe ze dit kunnen toepassen.
  • Werknemers weten wat het verschil is tussen snelle en langzame koolhydraten.
  • Werknemers weten wat de invloed van snelle suikers op hun bloedsuikerspiegel, energieniveau en concentratievermogen is.
  • Werknemers weten de invloed van cafeïne op de slaapkwaliteit.
  • Werknemers kennen de (functie van de) belangrijkste voedingsstoffen en weten uit welke voedingsgroepen ze deze voedingsstoffen kunnen halen.
  • Werknemers kennen het verschil tussen verzadigd en onverzadigd vet.
  • Werknemers zijn bekend met de ingrediëntenlijst en voedingswaardeclaratie en kunnen zelfstandig beoordelen of een voedingsproduct binnen hun eetpatroon past.
  • Werknemers zijn bekend met de energiebalans en weten hoeveel energie ze dagelijks ongeveer nodig hebben, op basis van geslacht, leeftijd, fysieke bouw en fysieke inspanningen.
  • Werknemers weten wat de risico’s op zowel korte, als lange termijn zijn bij een ongezond eetpatroon.
  • Werknemers kennen de verschillende beweegredenen om te eten en zijn zich bewust van hun eigen emoties rondom eten.

Gedragsverandering:

  • Motivatie om eigen leefstijl zelfstandig en actief te verbeteren.
  • Hoog energieniveau tijdens een werkdag door matig gebruik van suikers,
  • Verzadigd vetinname van maximaal 10 en%.
  • Een hogere vezelconsumptie door het eten van volkoren producten in plaats van geraffineerde producten en minstens 2 stuks fruit en 200 gram groenten per dag.
  • Een regelmatig eetpatroon, uitgaande van 3 hoofdmaaltijden en 3 tussendoortjes op vaste tijden.
  • Minder fysieke en psychische klachten, medicijngebruik en ziekteverzuim.
  • Gezonder gewicht.
  • Genoeg energie om 3 keer per week te sporten.
  • Tevredenheid over eigen gewicht en ‘lekker in je vel zitten’.

Subdoelen gericht op de intermediaire doelgroep (chef-koks):

  • Voldoende kennis van het cateringpersoneel over voeding en de juiste kooktechnieken om gezond te koken.
  • Structureel gezonder aanbod van voeding.

Subdoel algemeen:

  • Binnen de organisatie wordt gezond eten geaccepteerd, gewaardeerd en gepromoot. Er worden geen kleinerende opmerkingen gemaakt over (collega’s die) gezond eten.
  • Binnen de organisatie worden geen grappen gemaakt over collega’s met overgewicht.
  • Binnen de organisatie gaan leidinggevenden de dialoog aan met werknemers waarbij sprake is van overgewicht en/of ongezond eetgedrag.
  • De organisatie heeft een gezonde en positieve corporate identity.

De subdoelen kunnen per opdrachtgever verschillen.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De interventie bestaat uit verschillende bewustwordingsactiviteiten. Deze activiteiten worden gefaseerd uitgevoerd.

Fase 1: Inventarisatie van knelpunten en bedrijfscultuur binnen de organisatie.

Fase 2: Stakeholders binnen de organisatie warm maken voor de interventie.

Fase 3: Het aanbod van gezonde voeding vergroten.

Fase 4: De bewustwording van werknemers vergroten.

Fase 5: Draagvlak creëren door ambassadeurs aan te stellen.

Fase 6: Veranderen van individueel eetgedrag van werknemers.

Fase 7: Veranderen van cultuur binnen de organisatie.

Dit is een cyclus van ongeveer 1 jaar. Fase 1 is in het eerste jaar een nulmeting, daarna een evaluatie van de cyclus aan het voorafgaande jaar. Fase 2 t/m7 wordt elk jaar op een hoger niveau uitgevoerd. In het eerste jaar ligt de nadruk op fase 1 t/m 5. Fase 6 en 7 worden pas geïntroduceerd, als uit Fase 1 blijkt dat de doelgroep hier klaar voor is.

De organisatie bepaalt in overleg met Enerjoy welke activiteiten er per fase uitgevoerd worden. Enerjoy adviseert minimaal 1 activiteit per fase, voor een duur van tenminste 2 jaar. Workshops duren 1-2 uur en hebben een maximumgroepsgrootte van 20 deelnemers. Trainingen voor bedrijfscatering zijn verplicht en duren een hele dag.

Locaties en Uitvoering

De meeste activiteiten vinden plaats binnen het bedrijf, zoals de ‘Vitaliteitsquiz’, ‘Koken & Proeven op het Werk’, ‘Voedingsadvies op het Werk’, ‘Workshop Gezonde Voeding’, ‘Health Check voor Werknemers’ en ‘Communicatie & Voorlichting’. De kracht van Enerjoy is dat ook bij bedrijven die moeilijk toegankelijk zijn (bijvoorbeeld op offshore werkplekken), in principe alle activiteiten óp locatie uitgevoerd kunnen worden.

In het bedrijfsrestaurant van de organisatie vindt ook communicatie & voorlichting plaats, met daarnaast ‘Gezond Bedrijfsrestaurant’ en eventueel ‘Koken & Proeven op het werk’ of de kookworkshop ‘Gezond Genieten’. De Kookworkshop Gezond Genieten kan in het bedrijfsrestaurant van de opdrachtgever plaatsvinden (mits dit geschikt is), of in een professionele kookstudio. Hiervoor heeft Enerjoy contacten met verschillende kooklocaties in Nederland. Hier vinden ook de ‘Kooktraining voor Bedrijfscatering’ en de kookworkshop ‘Snel en Gemakkelijk Koken’ plaats.

Alle activiteiten worden uitgevoerd door de diëtisten en voedingskundigen van Enerjoy en de chef-koks die aan Enerjoy verbonden zijn.

Ondersteuning

Voor elke activiteit bestaat er een draaiboek. Wat, hoe, waarom en wanneer staat hierin beschreven.

Implementatie en overdracht vinden verder (mondeling) plaats binnen Enerjoy. Dit betekent dat nieuwe medewerkers niet zelfstandig de activiteiten mogen uitvoeren, voordat zij aan onze organisatie hebben laten zien dat ze deze beheersen.

Binnen Enerjoy wordt er gebruik gemaakt van een Cloud netwerk, een gedeelde agenda en een CRM systeem. Alle interventiebestanden zijn zo altijd intern voor andere Enerjoy werknemers en netwerkpartners beschikbaar.

Elke opdracht en elk Voedingsprogramma hebben een eigen projectcoördinator binnen Enerjoy, deze is ook de contactpersoon voor de opdrachtgever.

Materialen

Uitvoering:

Alle bewustwordingsactiviteiten zijn interactief. Er wordt gebruik gemaakt van flipover, Powerpoint, video, verpakkingsmaterialen en stellingskaarten. Kenmerkend is de afwisseling van theorie en praktijk. Zo worden binnen het bedrijf simpele kookeilanden opgebouwd, waar groepen collega’s gezamenlijk gezonde hapjes leren te bereiden. Deelnemers ontvangen na afloop een werkmap en/of handout met recepten.

Enerjoy maakt gebruikt van het gratis voorlichtingsmateriaal van o.a.:

  • Het Voedingscentrum (o.a. Groente en Fruitwijzer, Schijf van Vijf, Vetwijzer, Vleeswijzer, Snackwijzer, Bewaarwijzer, Het Nieuwe Eten).
  • De Hartstichting (o.a. Eten naar hartenlust, Koken naar hartenlust, Zoutwijzer, Fabels en Feiten, Caloriewegwijzer, Kritisch kiezen en kopen, Over gewicht, etc.).
  • The National Health Service UK (Eatwell plate).
  • de MaagLeverDarm stichting (Hou houd ik mijn spijsvertering gezond?, Spijsvertering info).
  • Het Diabetesfonds.
  • LearningZoneExpress (Engelstalig voorlichtingsmateriaal)
  • Voorlichtingsfilmpjes (zelfgemaakt of via YouTube)

Werving:

Website, promotiefilms, fotoslideshows, PowerPointpresentaties, productbrochures, blogartikelen over uiteenlopende voeding gerelateerde onderdelen, beurzen zoals het Vakevent ‘Veilig werkt beter’ en congressen (waar Enerjoy ook als gastspreker kan optreden) en PR: interviews en artikelen in kranten en vakpublicaties (online en print).

Evaluatie

  • Opdrachtgevers evaluatieformulier
  • Deelnemers evaluatieformulier
  • Intern evaluatieformulier

Organisatie

Organisatie: Enerjoy
Telefoon nummer organisatie: 0611677498

Contactpersoon

Naam: Marijn van Meel
Telefoon nummer: 0611677498
Email: marijn@ener-joy.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.