Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Gemeentelijk sportbeleid voor mensen met een beperking

Praktijkvoorbeelden

Geplaatst op 13 januari 2016

Gemeenten erkennen de positieve effecten van sporten en bewegen. Het gemeentelijk sportbeleid is er dan ook op gericht om naast het bieden van sportfaciliteiten bewoners extra stimuleren actief te gaan sporten. Mensen met een beperking hebben hierbij vaak een extra steuntje in de rug nodig. Daar kan de gemeente een belangrijke rol bij spelen. Toch is nog lang niet in elke gemeente het aangepast sporten goed in beeld gebracht. In dit artikel worden een aantal inspirerende voorbeelden gegeven, waarin gemeenten er aan bijdragen dat mensen met een beperking dicht bij huis kunnen sporten en bewegen en zo een actieve en gezonde leefstijl ontwikkelen.

Het Mulier Instituut heeft onderzocht in welke mate gemeenten en provincies beleid voeren op het gebied van gehandicaptensport en in hoeverre buurtsportcoaches voor gehandicaptensport worden ingezet. De bevindingen zijn weergegeven in het rapport ‘Gehandicaptensportbeleid gemeenten en provincies‘. In het artikel ‘Beleid gehandicaptensport gemeenten en provincies onderzocht‘ staan de belangrijkste bevindingen uit het rapport op een rij.

Gemeente Montfoort: starten met het in kaart brengen van vraag en aanbod

Om mensen met een beperking meer mogelijkheden te kunnen bieden om te gaan sporten, is het belangrijk goed zicht te hebben op zowel de vraag als het aanbod. Hoeveel mensen zijn er in de gemeente met een beperking? Om wat voor soort beperking gaat het dan? Wat wordt er al aangeboden binnen de gemeente en sluit dit aanbod aan bij de vraag?

De Gemeentelijke Sportmatch Gehandicaptensport

Samen met het Mulier Instituut heeft Onbeperkt Sportief een model ontwikkeld: ‘de Gemeentelijke Sportmatch Gehandicaptensport’. Hiermee kan de potentiële behoefte aan gehandicaptensport per gemeente (en wijk) in kaart worden gebracht. Deze behoefte wordt vervolgens afgezet tegen het aanbod voor sporters met een handicap. Met behulp van deze match kan de betreffende gemeente bepalen welke verbeteringen of interventies op het gebied van gehandicaptensport mogelijk zijn. De Gemeentelijke Sportmatch Gehandicaptensport is als pilot uitgevoerd in Montfoort. De Sportmatch wijst in het geval van de gemeente Montfoort uit dat het bestaande aanbod vooral is gericht op de doelgroep met een verstandelijke beperking, terwijl de grotere groep mensen met een fysieke beperking niet specifiek wordt bediend.

Vindplaatsen verbinden

Aanbevelingen voor de gemeente Montfoort zijn vooral gericht op een integrale aanpak van de beleidsontwikkeling rondom gehandicaptensport vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), het sportbeleid, het gezondheidsbeleid, ouderen- en gehandicaptenbeleid. Daarnaast kan het verbinden van de ‘vindplaatsen’ met het aanbod vooral vanuit een regionale aanpak succesvol zijn in een kleinere gemeente zoals Montfoort.

Samen sporten

Montfoort richt zich in eerste instantie op samen sporten. Dus –waar mogelijk- regulier en aangepast aanbod combineren. Verder willen zij vooral ook praktische drempels om te bewegen wegnemen, zoals vervoer en professionele begeleiding. Ten slotte willen ze graag in samenwerking met huisartsen en fysiotherapeuten een Eerste Hulp bij Beweeg Vragen (EHBV) opzetten. Mensen komen dan met hun beweegvraag bij een beweegcoach. Deze coach analyseert de fysieke gesteldheid en bespreekt de mogelijkheden om te bewegen. Samen wordt een beweegplan voor drie maanden opgesteld. Daarbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de beweegvormen die door de verenigingen en de buurtsportcoach worden aangeboden.

Links gemeente Montfoort

Utrecht: de kracht van verbinden

In de gemeente Utrecht is inmiddels veel bereikt door mensen, organisaties en beleidsterreinen met elkaar te verbinden. In Utrecht heeft de gemeente ook de samenwerking gezocht om het aangepast sporten te stimuleren. In de sportnota ‘Utrecht Sportief Gezond’ krijgt aangepast sporten specifieke aandacht. De gemeente Utrecht richt zich op kwetsbare groepen, waaronder mensen met een beperking.

Integraal beleid

Utrecht zoekt steeds naar raakvlakken met ander beleid, bijvoorbeeld (jeugd)zorg, WMO,. Onderwijs, Volksgezondheid en Werk en Inkomen. Door beleidsterreinen te verbinden ontstaan meer mogelijkheden. De gemeente werkt samen met de Buurtteams, die sport en bewegen als middel zien om het welzijn en de gezondheid van hun cliënten te verbeteren. Ook de eerstelijns gezondheidszorg ziet het belang van sport en bewegen. Het uitgangspunt is dat er voor kwetsbare Utrechters een passend sport- en beweegaanbod is.

Utrecht Sport op maat

In Utrecht is het samenwerkingsverband voor aangepast sporten ‘Utrecht Sport op Maat’ gestart, naar voorbeeld van Rotterdam. Partners zijn onder andere de Hoogstraat Sport (revalidatie), MEE Utrecht, Gooi & Vecht, Special Heroes, Stichting de Wilg (vrijetijdsaanbod), Abrona (dienstverlening) en Reinaerde (zorgorganisatie), de Vereniging Sport Utrecht (VSU) en de gemeente Utrecht. Utrecht Sport op Maat kan mensen die willen sporten helpen door hen persoonlijk te begeleiden naar de sport.

Sportaanbod voor mensen met een beperking

Het sport- en beweegaanbod voor mensen met een beperking wordt zichtbaar gemaakt via sportstad-utrecht.nl. Zo zorgt de gemeente ervoor dat mensen het aanbod goed weten te vinden. Ook geeft de gemeente inzicht in de toegankelijkheid van de sportaccommodaties voor mensen met een beperking.

Links gemeente Utrecht

Gemeenten die de krachten bundelen: Uniek sporten en Iedereen kan sporten

Sporters met een beperking lopen vaak letterlijk tegen gemeentegrenzen aan. Door het relatief kleine aantal sporters met een beperking binnen een gemeente is het vaak moeilijk om voldoende sporters te vinden om een vereniging draaiende te houden. In steeds meer regio’s werken gemeenten daarom samen aan een passend sportaanbod voor mensen met een beperking. Hieronder worden twee voorbeelden van succesvolle samenwerkingsverbanden beschreven: ‘Uniek sporten’ in de regio Arnhem/Nijmegen en ‘Iedereen kan sporten’ in Noord Limburg.

Uniek Sporten in de regio Arnhem

In de regio Arnhem kunnen gemeenten zich aansluiten bij het samenwerkingsverband Uniek Sporten. Uniek Sporten is het sportloket aangepast sporten en helpt een geschikt aanbod te vinden. Dit doet het team in samenwerking met partners vanuit onder andere (speciaal) onderwijs, zorg en overheden. Uitgangspunt is dat een beperking geen belemmering moet zijn om een passend sportaanbod te vinden.

Mensen met een beperking in de aangesloten gemeenten kunnen contact opnemen met Uniek Sporten met vragen over aangepast sporten. Informatie hierover staat op de website www.unieksporten.nl. Zo kunnen ze te weten komen wat er mogelijk is en waar ze kunnen sporten in de regio. Uniek Sporten helpt de aangesloten gemeenten ook om, in samenwerking met verschillende organisaties, het aanbod van aangepast sporten uit te breiden en te versterken. Naast het sportaanbod in regio Arnhem is op de website en de app Unieksporten.nl het aanbod van een groot deel van Nederland te vinden.

Iedereen kan sporten Noord-Limburg

Het samenwerkingsverband Iedereen kan sporten in Noord-Limburg is uitgegroeid tot een regionaal steunpunt voor aangepast sporten met een netwerk van zorgaanbieders, onderwijsinstellingen, sportaanbieders en overige belanghebbende organisaties. Het is het centrale loket van het aangepast sporten in de regio. Binnen het netwerk werken veel organisaties en gemeenten samen om de sportparticipatie van mensen met een beperking een positieve impuls te geven. Ze organiseren bijvoorbeeld kennismakingsclinics binnen onderwijs en zorg en maken deelname voor de doelgroep aan georganiseerde landelijke of regionale activiteiten mogelijk. Daarnaast krijgen de gemeenten ondersteuning bij het versterken van het bestaande aangepaste sportaanbod en/of het opstarten van nieuw aanbod als daar behoefte aan blijkt te zijn.

Uniek sporten en Iedereen kan sporten

Gouda: de inzet van de combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches

Uitgangspunt van het beleid in Gouda is dat de hele Goudse bevolking moet kunnen sporten.

Brede Impuls Combinatiefuncties

Via het programma Sport en bewegen in de Buurt, met een looptijd van 2012-2018, stimuleert het Ministerie van VWS gemeenten en andere lokale partijen om interventies en programma’s in te zetten die een actieve en gezonde leefstijl stimuleren. Een belangrijk element van het programma is de regeling ‘Brede Impuls Combinatiefuncties.’

Onder deze regeling kunnen buurtsportcoaches en combinatiefunctionarissen met co-financiering van het rijk worden ingezet in de gemeente. Zij kunnen, om sportdeelname te stimuleren, verbindingen leggen tussen de verschillende sectoren van sport, cultuur, onderwijs, welzijn en gezondheidszorg.

Inzet van buurtsportcoaches en combinatiefunctionarissen

Het college van burgemeesters en wethouders in Gouda heeft bij de inzet van de combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches expliciet ingestoken op het stimuleren van aangepast sporten. Alle buurtsportcoaches en combinatiefunctionarissen zijn in dienst van Sportpunt Gouda. Het rijk betaalt 40% van de kosten, de gemeente betaalt de overige 60%, samen met onder andere het onderwijs en andere maatschappelijke organisaties.

Sportverenigingen kunnen een aanvraag doen voor een buurtsportcoach, bijvoorbeeld als zij iets voor sporters met een beperking willen organiseren. De inzet van de buurtsportcoaches is op projectbasis. Zij kunnen in heel Gouda worden ingezet. 

Maatwerk

De inzet van de buurtsportcoaches en combinatiefunctionarissen heeft een grote meerwaarde. Maatwerk is belangrijk bij aangepast sporten en dat kunnen deze functionarissen bieden.

special heroes
22-05-2014 NED: Special Heroes Day 2014, Tilburg
Special Heroes is een sportstimuleringsprogramma voor leerlingen in het speciaal onderwijs. Een samenwerking van NOC*NSF, Stichting Onbeperkt Sportief en de PO-Raad.

Special Heroes

Naast de inzet van buurtsportcoaches voor mensen met een beperking is Sport • Gouda aangehaakt bij het landelijke project Special Heroes dat erop gericht is leerlingen in het speciaal onderwijs te laten ervaren hoe leuk sporten en bewegen is. In het programma staan de behoeften en mogelijkheden van leerlingen centraal. Afhankelijk van hun wensen krijgen zij sport- en beweegactiviteiten aangeboden. Van voetbal tot hockey, van atletiek tot korfbal en van dansen tot boogschieten. Analoog aan het passend onderwijs wordt gestreefd naar optimale toegankelijkheid van algemene sport- en bewegingsactiviteiten voor alle kinderen. Focus is niet de beperking van deze kinderen, maar het bieden van kansen op het ontwikkelen van mogelijkheden en talenten. Door Special Heroes is sport en bewegen voor mensen met een beperking in Gouda op de kaart gezet. Vragers en aanbieders weten elkaar veel beter te vinden! Dit heeft geleid tot een eerste stijging van de structurele sportparticipatie met 5%. In april 2015 hebben de deelnemende scholen (Het Avontuur, De Oostvogel, Het Segment en Parkschool) een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de landelijke organisatie en zijn officieel een Special Heroes school.

Gemeente Gouda

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.