Gemeente kan samenwerking tussen zorg, welzijn en sport stimuleren | Alles over sport
Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Gemeente kan samenwerking tussen zorg, welzijn en sport stimuleren

Artikel

overgewicht10Sport en bewegen kan door zorg en welzijn binnen een gemeente goed als middel ingezet worden voor verschillende doelgroepen. Bijvoorbeeld om gezondheid en vitaliteit te bevorderen, om leefbaarheid in de wijk te stimuleren, om eenzaamheid te bestrijden of schooluitval tegen te gaan.

Een goede lokale samenwerking tussen organisaties in het sociale domein, sport- en beweegaanbieders en buurtsportcoaches zorgt ervoor dat mensen van zorg en welzijn naar sport- en beweegaanbod doorstromen. Dat gaat niet vanzelf. Deelnemers hebben vaak weinig ervaring met bewegen of zien op tegen zelfstandig bewegen. Professionals en organisaties in de zorg en het sociale domein weten in veel gevallen niet goed wat voor beweegaanbod er is in de wijk. Dit maakt doorstroom van de deelnemers moeilijk.

Wat kan de gemeente doen?

De gemeente is verantwoordelijk voor het welzijn van haar burgers. Door middel van beleid heeft de gemeente hier op verschillende manieren invloed op:

  • zorgbeleid
  • welzijnsbeleid
  • sportbeleid

De gemeente heeft een totaaloverzicht van wat er lokaal speelt. Hierdoor kan de gemeente:

  • een vraagbaak,
  • een informatiebron,
  • en/of een verwijzer of verbinder zijn voor de zorg- en sportaanbieders.

BeweegKuur

Ook kan de gemeente partijen met elkaar in contact brengen, bijvoorbeeld een buurtsportcoach met een sociaal wijkteam. Gemeenten kunnen een lokaal netwerk tot stand kunnen brengen tussen zorg en sport. De meeste professionals zien de gemeente of een buurtsportcoach als meest geschikte coördinator van het lokale netwerk. In de BeweegKuur is ruim twee jaar gewerkt aan het bouwen van lokale netwerken, waarbinnen zorgprofessionals, sport- en beweegaanbieders en gemeente met elkaar samenwerken. Met als doel de doorstroom van mensen met (een verhoogde kans op) bepaalde chronische aandoeningen vanuit de zorg naar lokaal sport- en beweegaanbod te verbeteren.

In dit filmpje zie je hoe de BeweegKuur mensen stimuleert tot een gezondere leefstijl

Fier4Grunn – De Kracht van Sport

Dit filmpje speelt in Gorecht-West en Spoorstraat-Kieldiep, twee multiprobleemwijken in Hoogezand. Door sportactiviteiten wil men de leefbaarheid en het welzijn in beide wijken verbeteren. De eigen kracht van buurtbewoners is hierbij het uitgangspunt. Een aantal sleutelfiguren wordt ingezet om andere buurtbewoners te motiveren, indien mogelijk van alle leeftijden. De verantwoordelijkheid wordt bij de buurtbewoners zelf gelegd, begeleid door de professionals uit de coalitie.

Initiatieven die gemeenten ondersteunen bij het stimuleren van de samenwerking tussen zorg, welzijn en sport:

Sportimpuls

De Sportimpuls is een subsidieregeling die lokale sport- en beweegaanbieders financieel ondersteunt bij de opzet van activiteiten die ze ondernemen om meer mensen te laten sporten en bewegen. Deze activiteiten bestaan uit het opstarten en aanbieden van sportactiviteiten voor mensen die niet of nauwelijks sporten en bewegen. De wensen en behoeften van potentiële sporters vormen daarbij het uitgangspunt. Gemeenten spelen een cruciale rol in de Sportimpuls. Zij hebben zicht op wijken waarin de sportparticipatie achterblijft. Op basis van de leeftijdsopbouw in de gemeente kunnen ze bijvoorbeeld bepalen welke leeftijdsgroep veel potentie heeft om in aanmerking te komen voor een sportstimuleringsprogramma.

Buurtsportcoach

De Sportimpuls ondersteunt financieel bij de opzet van activiteiten om meer mensen te laten sporten en bewegen. Voor een aanvraag is de steun van de gemeente gewenst. Belangrijk daarbij is dat wordt gekeken naar de mogelijke inzet van buurtsportcoaches. Wat kan de gemeente daarin betekenen?

  • Het aanstellen van buurtsportcoach(es)
  • Beoordelen waar de buurtsportcoach het beste ingezet kan worden
  • De buurtsportcoach voorstellen aan alle partners in de buurt

Op de website sportindebuurt.nl. of op de pagina’s over de Sportimpuls of Buurtsportcoach staat hierover meer informatie.

Oranje Fonds – Kracht van Sport

Lokale sociale sportinitiatieven kunnen subsidie aanvragen bij het Oranje Fonds. Belangrijk hierbij is dat sport ‘slechts’ als middel wordt ingezet om sociale doelen op andere levensdomeinen te bereiken.

Denk aan het stimuleren van leefbaarheid en sociale cohesie in een wijk, integratie en participatie van kwetsbare doelgroepen, tegengaan van schooluitval bij jongeren of het bestrijden van eenzaamheid bij ouderen. Het Oranje Fonds financiert geen projecten die gericht zijn op het gezondheidsbevordering en preventie. Kijk voor inspiratie over ‘sport als middel’ en informatie over de voorwaarden op www.oranjefonds.nl.

10 tips over samenwerking zorg en sport

Tips om samenwerking tussen zorg, welzijn, sport en bewegen te bevorderen:

  1. Analyseer in welke wijk(en) of buurt(en) de gezondheidsachterstanden en -verschillen het grootst zijn. Maak daarbij gebruik van de gegevens van de GGD. De wijkscan kan worden ingezet om helder te maken welke wijken de meeste baat hebben om hun inwoners te activeren en waarop binnen wijken het accent moet komen te liggen.
  2. Zet een of meerdere buurtsportcoaches (BSC) in om de samenwerking tussen zorg, sport en bewegen te faciliteren en ondersteunen. De BSC kan de lokale netwerken bouwen en de energie in het onderhouden van het netwerk organiseren. Daarnaast kan de BSC mensen begeleiden naar passend sport- en beweegaanbod. Of, als dat aanbod er niet is, ervoor zorgen dat het gewenste aanbod wordt opgestart.
  3. Neem contact op met de zorgverzekeraar met de meeste klanten in uw gemeente. Inventariseer wat hun missie en doelstellingen zijn om te investeren in een wijkgerichte aanpak. Ga in gesprek met die verzekeraar om elkaars rol en taak op het gebied van gezondheidsbevordering in een samenwerking te bespreken.
  4. Neem als gemeente het voortouw en initieer de samenwerking, als de verbinding zorg-sport niet bottom-up of in de wijk c.q. buurt ontstaat. Als dat initiatief wel vanuit de wijk of buurt ontstaat, faciliteer en ondersteun deze netwerkvorming dan. Gebruik de energie van dit initiatief. Denk vanaf de start na over borging.
  5. Werk zoveel mogelijk wijkgericht en betrek daar de lokaal relevante partijen bij zoals eerstelijnszorg, welzijn, sociale wijkteams, wijkverpleegkundigen, sportverenigingen, commercieel aanbod en anders georganiseerd sport- en beweegaanbod, woning- bouwverenigingen, woonzorginstellingen en thuiszorg. Sluit aan bij wat er al is, bij bestaande structuren.
  6. De huisartsen en praktijkondersteuners zijn vaak lastiger mee te krijgen in de samenwerking, omdat zij het erg druk hebben met het uitvoeren van hun reguliere taken. In diverse gemeenten zijn huisartsengroepen actief. Of zijn er een of meerdere gezondheidscentra. Daar liggen de kansen om in gesprek te gaan over deze aanpak en afspraken te maken over hoe de samenwerking vorm en inhoud kan krijgen. Sluit vooral (ook) aan op de vraagstukken en doelgroepen, waarmee de zorg zich geconfronteerd ziet (preventieconsult, prioritaire doelgroepen, diabetes, overgewicht, cardiovasculair risicomanagement en COPD).
  7. Een eerste begin is moeilijk als de samenwerking er nog niet is. Stimuleer dan bijvoorbeeld de inzet van interventies of programma’s waarbinnen al wordt samengewerkt.
  8. Monitor en evalueer afspraken, deel resultaten en maak deze zichtbaar, zowel op het gebied van gezondheid en participatie als de samenwerking zelf (bijvoorbeeld met het evaluatiekompas). En houd rekening met een periode van twee jaar, die nodig is om tot een goedlopend netwerk te komen. De kracht van het netwerk kan ook zijn dat niet iedereen op hetzelfde moment betrokken hoeft te zijn. Je kunt ook met een beperkt aantal partijen starten.
  9. Kijk ook binnen het gemeentelijk beleid naar wat sport en bewegen kan betekenen (maatschappelijke waarde) voor andere beleidsterreinen. Zo werk je meer integraal. Vaak zijn er initiatieven vanuit verschillende richtingen die vergelijkbare doelstellingen hebben of methoden hanteren en die worden ingezet op wijkniveau. En die door ze aan elkaar te verbinden effectiever zijn. Te denken valt aan de AWBZ, WMO, gezondheid (o.a. primaire en secundaire preventie), welzijn en ruimtelijke ordening.
  10. Kijk naar mogelijkheden om een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse uit te laten voeren wat investeringen en bezuinigingen betekenen voor resultaten op verschillende beleidsterreinen. Volg ook dat proces en wat de gezamenlijke investeringen opleveren. Ook economisch en financieel (kosten-baten).
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou