Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Fit4Life

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

De Fit4life beweegtuin

Veel ouderen bewegen nauwelijks of zelfs helemaal niet. De Fit4life beweegtuin van IJslander is een laagdrempelige manier om deze mensen in beweging te krijgen zodat zij een verbeterde mobiliteit en zelfvertrouwen krijgen om zich langer te redden in de openbare ruimte en een actievere leefstijl ontwikkelen.

De Fit4life beweegtuin bestaat uit hoogwaardige RVS-toestellen, aangepast op de doelgroep en voorzien van duidelijke instructiebordjes. Voor ieder toestel zijn oefenvormen mogelijk waardoor er gewerkt wordt aan balans, coördinatie, kracht, uithoudingsvermogen en lenigheid. Onder leiding van een professional, maar ook individueel, kunnen ouderen zo gericht aan de slag gaan in de beweegtuin.

Omdat de omgeving van belang is bij het slagen van de beweegtuin richt IJslander zich ook op het inrichten van een beweegvriendelijke tuin. Naast positieve lichamelijke effecten, draagt de tuin ook bij aan interactie tussen deelnemers en dit heeft een positieve invloed op de sociale contacten.

Probleembeschrijving

Veel ouderen bewegen nauwelijks of zelfs helemaal niet. De Fit4life beweegtuin van IJslander is een laagdrempelige manier om deze mensen in beweging te krijgen zodat zij een verbeterde mobiliteit en zelfvertrouwen krijgen om zich langer te redden in de openbare ruimte en een actievere leefstijl ontwikkelen. De beweegtuin bestaat uit hoogwaardige RVS-toestellen, aangepast op de doelgroep en voorzien van duidelijke instructiebordjes. Voor ieder toestel zijn oefenvormen mogelijk waardoor er gewerkt wordt aan balans, coördinatie, kracht, uithoudingsvermogen en lenigheid. Onder leiding van een professional, maar ook individueel, kunnen ouderen zo gericht aan de slag gaan in de beweegtuin. Omdat de omgeving van belang is bij het slagen van de beweegtuin richt IJslander zich ook op het inrichten van een beweegvriendelijke tuin. Naast positieve lichamelijke effecten, draagt de tuin ook bij aan interactie tussen deelnemers en dit heeft een positieve invloed op de sociale contacten.

Doelgroepen

De leefstijlinterventie is bedoeld voor alle ouderen die woonachtig zijn in en rondom woonverzorgingscentra. Het gaat hierbij om mensen die zowel zorgbehoevend als niet zorgbehoevend (preventief) zijn. Deelnemers kunnen vanuit een extrinsieke (doorverwijzing fysiotherapeut) of intrinsieke motivatie (graag fit willen zijn) deelnemen aan deze interventie. De interventie kan zowel individueel als groepsgewijs plaatsvinden, mét of zonder begeleiding.

Intermediaire doelgroep

De leefstijlinterventie richt zich ook op de professionele kolom werkzaam in en rondom woonverzorgingscentra, zoals de fysiotherapeut, ergotherapeut, begeleiders van dagbesteding, activiteitenbegeleiders, ouderenadviseurs en buurtsportcoaches. Zij vormen een intermediaire doelgroep die behoefte hebben aan ondersteuning in de manieren van werving en de ingebruikname van de beweegtuin leefstijlinterventie.

De ouderenadviseur, buurtsportcoaches en fysiotherapeuten spelen een belangrijke rol in de werving van deelnemers (o.a. door doorverwijzing). Ergotherapeuten, fysiotherapeuten, begeleiders van dagbesteding, activiteitenbegeleiders en buurtsportcoaches spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de activiteiten waarbij met name de ergotherapeuten en fysiotherapeuten gerichte oefeningen met de deelnemers kunnen doen.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van Fit4Life is (in)actieve ouderen (55+) in en rondom woonzorgcentra wekelijks laten bewegen zodat zij een verbeterde mobiliteit en zelfvertrouwen krijgen, een actievere leefstijl ontwikkelen en zich daardoor langer zelfstandig kunnen redden in de openbare ruimte.

Ouderen in en rondom woonzorgcentra wordt (preventief) een actievere leefstijl aangeboden. Zorgkosten zullen hierdoor op de lange termijn verminderen. Ouderen weten zich langer zelfstandig te redden en blijven langer uit een mogelijk sociaal isolement. Primaire beweegfuncties worden gericht geoefend waardoor minder (geld voor) zorg(ondersteuning) nodig is.

Subdoel

De deelnemer:

  • De deelnemer is langer zelfredzaam en minder zorgbehoevend.
  • De deelnemer behoudt of bevordert sociale contacten, raakt minder snel in een sociaal isolement en heeft meer zingeving van het dagelijks leven.
  • De deelnemer heeft een verminderde bewegingsangst.
  • De deelnemer heeft (meer) plezier in bewegen.
  • De deelnemer komt meer buiten en maakt meer gebruik van de buitenruimte.
  • De deelnemer wordt gestimuleerd meer te bewegen in de buitenlucht.
  • De deelnemer vergroot primaire beweegfuncties zoals: balans, coördinatie, evenwicht, lenigheid, spierkracht en uithoudingsvermogen door meer gericht(er) bewegen.

De organisatie:

  • Het verbeteren van de afstemming van de professionele kolom 
  • Bevorderen van de maatschappelijke functie en rol in de buurt.
  • Bijdragen aan vitaliteit van de gemeente
  • Gebruik door fysiotherapeuten als extra instrument bij de revalidatie.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Globaal is de opzet van de interventie als volgt:

  1. Onderzoek mogelijkheden beweegtuin, advies op maat: omgevingsscan
  2. De organisatie: vorming projectgroep
  3. Opzetten lokaal netwerk
  4. Bouw beweegtuin.
  5. Instructie/informatie door (zorg)professionals van de interventie aan professionals van de (welzijns)instelling.
  6. Opening beweegtuin.
  7. Werving deelnemers.
  8. Structurele activiteiten aanbieden.
  9. Evaluatie

Doel van de opzet is uiteindelijk het bieden van een ruimte, de tuin, waar bewoners graag naartoe gaan en (onder begeleiding) gerichte oefeningen kunnen doen op en om beweegtoestellen in een beweegvriendelijk ingerichte tuin. De begeleiding wordt vormgegeven vanuit de lokaal voorhanden professionele kolom, de fysiotherapeut, ergotherapeut, activiteitenbegeleider, en/of de buurtsportcoach. Grotendeels zal er worden bewogen onder professionele begeleiding, maar ook individueel kan men gebruik maken van de beweegtuin. Bewegen gebeurt zowel groepsgewijs als individueel.

Veelal zal er in de periode van maart-oktober bewogen worden in de tuin, in verband met het weer. Wekelijks wordt er onder leiding van een professional een uur lang geoefend in de tuin. Hierbij worden de toestellen gebruikt in circuit-vorm. De indeling van de tuin zorgt voor sociale contacten en de begeleider kan op deze manier iedereen zien en tips geven.

Locaties en Uitvoering

Gemeenten, (woon)zorginstellingen, revalidatiecentra, zorgcentra, bejaardencentra, woongroepen voor ouderen, GGD en welzijnsinstellingen met een buitenruimte kunnen een beweegtuin realiseren. De lokale trainers geven de trainingen in de beweegtuin en zorgen dat ouderen worden benaderd om deel te nemen. Iedere trainer kan rechtstreeks contact opnemen met de contactpersoon van IJslander wanneer er vragen zijn.

Een beweegtuin kan ook in de openbare ruimte (wijken en buurten) gerealiseerd worden in het kader van Beweegvriendelijke Buitenruimten en Levensloopbestendige Ingerichte Buitenruimten. De grootte en mate hangt af van het Programma van Eisen en Wensen. Samen met IJslander zal worden gekeken naar de inrichting van de beweegtuin. Hiervoor kan een 3D tekening gemaakt worden. De buitenruimte dient goed bereikbaar en toegankelijk te zijn voor de doelgroep. Ouderen zijn vaak minder mobiel. De tuin moet dus bereikbaar zijn binnen 15-20 minuten. Ook moet er parkeergelegenheid zijn voor mensen die met de auto komen. Verder maakt een ruim opgezet, goed onderhouden park het voor ouderen aantrekkelijker om te komen, evenals openbare toiletten en een mogelijkheid om koffie te drinken. Het is voor deelnemers aantrekkelijk wanneer er duidelijke paden leiden naar de beweegtoestellen. Daarnaast is voldoende sociale controle van belang voor een gevoel van veiligheid. Voor meer informatie verwijs ik u naar ons document ‘inrichting’ (zie bijlage).

Ondersteuning

Voor de implementatie op stedelijk en regionaal niveau kan gebruik gemaakt worden van het implementatiemodel van Fleuren, Wiefferink en Paulussen (2004). Er is een implementatieplan waarin voor iedere implementatiefase is aangegeven welke interventies daarvoor worden ingezet.

Disseminatiefase:

  • Voorlichtingsactiviteiten: folders, website pers-uitingen en persoonlijke contacten.
  • Projectgroep communiceert en stimuleert het lokale netwerk en de organisaties.

Adoptiefase:

  • Op maat motiveren door projectgroep en het lokale netwerk
  • Inzetten van ervaren lesgevers uit huidige locaties om te motiveren/inspireren
  • Open dag voor (buurt)bewoners met advies door een professional
  • Projectgroep en lokaal netwerk adviseren mensen deel te nemen d.m.v. steekhoudende argumenten
  • Ondersteuning door ontwerper bij het op maat ontwerpen van de tuin tuin, door bv een 3D tekening

Gebruiksfase:

  • Handleiding met oefeningen per toestel
  • Overzichtsbord met uitleg en toestellen met instructiebordjes
  • Opening met instructeur die de oefeningen uitlegt en advies op maat geeft
  • Ondersteuning in de vorm van 3 bijeenkomsten door een professional (train-de-trainer principe)
  • Gebruik van extra materiaal naast de toestellen
  • Levering van een folder om de beweegtuin te blijven promoten

Behoudsfase/verankering:

  • Halfjaarlijkse terugkoppeling door IJslander via een enquête voor deelnemers en begeleiders > continue verbetering van beweegtoestellen en aanbod a.d.h.v. evaluaties.
  • Verankering in het beleid van de zorgcentra, vereniging, gemeente, ouderenvereniging en/of welzijn.
  • Aanbod van nieuwe train-de-trainer bijeenkomsten bij de aanstelling van nieuwe begeleiders.

Materialen

UITVOERING

  • Productoverzicht met productspecificaties per toestel (zie bijlage).
  • Overzichtsbord met de uitleg, veiligheidsregels en eventuele trainingstijden van de Seniorenactiefplek. Instructie d.m.v. duidelijke icoontjes.
  • De toestellen zijn voorzien van instructiebordjes die ook te begrijpen zijn zonder fitnesservaring. Ook kan worden afgelezen welk doel de oefening heeft.
  • Er is documentatie beschikbaar met een overzicht van mogelijke oefeningen per toestel en oefenschema’s gemaakt door fysiotherapeuten.
  • Gebruik van extra materiaal waardoor alle oefeningen gedaan kunnen worden.
  • Er is een mogelijkheid tot de aanschaf van bankjes en een valdempende ondergrond.

WERVING

  • Levering van een speciale folder waarin uitleg staat over de seniorenactiefplek, voor wie deze bedoeld is en welke voordelen het oefenen heeft. Ook locatie en datum van de opening worden hierin vermeld.
  • Opening met een instructeur die de oefeningen uitlegt en advies op maat geeft aan deelnemers.
  • Drie introductietrainingen van een uur onder leiding van een fysiotherapeut om de doelgroep en begeleiders bekender te maken met het gebruik van de toestellen.

EVALUATIE
Er is een enquête voor deelnemers en een aparte enquête voor begeleiders. Halfjaarlijks wordt met de begeleiders een terugkoppeling gemaakt voor feedback. Dit wordt meegenomen bij de doorontwikkeling van de beweegtuin. In overleg kan er met fysiotherapeuten van Top Health Partners een meetinstrument voor een fysieke begin-, tussen- en eindmeting worden ontwikkeld.

Organisatie

Organisatie: IJslander
Telefoon nummer organisatie: +31(0) 525 633 420

Organisatie: IJslander
Telefoon nummer organisatie: +31(0) 525 633 420

Contactpersoon

Naam: Marissa Posthuam
Telefoon nummer: +31(0) 525 633 420
Email: marissaposthuma@ijslander.com

Naam: Alwin Lindeboom
Telefoon nummer: +31(0) 525 633 420
Email: alwinlindeboom@ijslander.com

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.