Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Factsheet pre-coolen

Factsheet

Geplaatst op 28 juni 2014

Geplaatst op 28 juni 2014

Achtergrond

Pre-coolen is een veel gebruikte methode om oververhitting te voorkomen tijdens duurinspanning in de hitte. Door het lichaam voor de te leveren inspanning te koelen zal de kerntemperatuur dalen. Hierdoor neemt de opnamecapaciteit van warmte door het lichaam toe en duurt het langer voordat het lichaam oververhit raakt en de prestatie afneemt [1-3]. Koelen kan op veel manieren. Hierbij is het onderscheid te maken is tussen extern en intern koelen. Voorbeelden van extern koelen zijn koudwaterbaden en koelvesten. Een voorbeeld van intern koelen is het drinken van koude dranken of “ice slurries”. Uiteraard zijn er ook combinaties mogelijk waardoor de kerntemperatuur sneller kan dalen. Het voordeel van intern koelen is dat vooral de kerntemperatuur daalt en niet de spiertemperatuur [3]. Met intern koelen blijven de effecten van de opgewarmde spieren door de warming-up in stand. Hierdoor blijft het vermogen dat de spieren kunnen leveren op peil. Met een koelvest is dit ook mogelijk zolang atleten de rompspieren niet intensief hoeven te gebruiken tijdens inspanning. Het effect van pre-coolen zal uiteraard het grootst zijn als een atleet in een warme omgeving moet presteren.

Prestatie

Duurprestatie

Duuratleten hebben baat bij pre-coolen. Bij een duurprestatie in de hitte van tenminste 10 minuten is door pre-coolen een prestatieverbetering te verwachten. De gemiddelde prestatieverbetering op een duurprestatie in de hitte (27-40 ºC, >50% luchtvochtigheid) na pre-coolen ligt gemiddeld tussen de 3 en 8% [3]. De luchtvochtigheid speelt vooral een rol bij hoge temperaturen. Door het pre-coolen was de kerntemperatuur gemiddeld met 1,5 °C afgenomen [3].

Langdurige interval

Pre-coolen lijkt ook een (klein) positief effect te hebben op de prestatie tijdens langdurige interval belasting, zoals bij veel teamsporten het geval is. Teamsporters kunnen zich langer op een hogere intensiteit inspannen [2].

Sprintprestatie

Pre-coolen lijkt geen positief effect te hebben op de sprintprestatie [2,3]. De inspanning is in dit geval van te korte duur om het lichaam oververhit te laten raken. Daarnaast is het voor een explosieve inspanning belangrijk dat de spiertemperatuur hoog is, dus pre-coolen door middel van onderdompeling kan zelfs leiden tot slechtere sprintprestaties [2,3].

Hoe te gebruiken

Een warming up is essentieel voor het leveren van een goede prestatie. Aan de andere kant moet de kerntemperatuur door de warming-up niet teveel stijgen, vooral als het gaat om het leveren van een duurprestatie in de hitte. Het onderdompelen in koud water om te pre-coolen is niet wenselijk omdat dan de door de warming-up opgewarmde spieren weer afkoelen. Het gebruik van koelvesten of het drinken van “ice slurries” is dan een betere optie om te pre-coolen. Deze laatst genoemde methoden zijn in de praktijk eenvoudiger toe te passen dan een bad met koud water.

Om voldoende te koelen moet een atleet 20 á 30 minuten voor de inspanning een koelvest dragen. Het dragen kan bijvoorbeeld tijdens de warming-up. De temperatuur van het vest moet ongeveer 5 °C zijn [3].

Om een positief effect te bewerkstelligen met het drinken van koude dranken kan een atleet vanaf een half uur voor de start beginnen met het drinken 6,8-7,5 g/kg lichaamsgewicht “ice slurrie” van ongeveer 4 °C [1]. Door een “ice slurrie” te maken van sportdrank is ook te voorzien in de benodigde koolhydraten.

Conclusie

Pre-coolen kan een positieve bijdragen leveren aan een interval- en duurprestatie in de warmte. Over het algemeen heeft pre-coolen geen nut voor het verbeteren van de sprintprestatie. Het koelen door middel van koelvesten of het drinken van “ice slurries” is uit praktisch oogpunt het handigst. Daarnaast zal het onderdompelen in koud water leiden tot een afname van de spiertemperatuur wat juist een verminderde prestatie, zeker bij een explosieve inspanning, tot gevolg kan hebben.

Tot slot

Het is belangrijk de gekozen pre-coolmethode eerst in trainingen uit te proberen. Zeker het drinken van “ice slurries” kan nog wel eens leiden tot maag- en darmklachten en acute hoofdpijn (“brainfreeze”). Daarnaast moet de kerntemperatuur tijdens het pre-coolen niet onder de 35 °C komen aangezien er dan onderkoelingsverschijnselen kunnen optreden.

__________

[1] Ross M, Abbiss C, Laursen P, Martin D, Burke L (2013) Precooling methods and their effects on athletic performance: a systematic review and practical applications. Sports Med., 43: 207-225

[2] Tyler CJ, Sunderland C, Cheung SS (2013) The effect of cooling prior to and during exercise on exercise performance and capacity in the heat: a meta-analysis. Br. J. Sports Med., In Press DOI: 10.1136/bjsports-2012-091739

[3] Wegmann M, Faude O, Poppendieck W, Hecksteden A, Fröhlich M, Meyer T (2012) Pre-cooling and sports performance: a meta-analytical review. Sports Med., 42: 545-564

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.