Sluiten

Ervaren vermoeidheid en pacingstrategieën bij duursporten

Artikel

Geplaatst op 14 augustus 2013

Geplaatst op 14 augustus 2013

Atleten kiezen hun pacingstrategie op basis van hun gevoel van vermoeidheid. Ook is de keuze voor een bepaalde strategie afhankelijk van de tijd of de afstand tot de finish. Hierbij spelen de buitentemperatuur en informatie vanuit de hersenen een grote rol.

Roelands en collega’s stelden zich de vraag hoe en waarom een atleet een bepaalde pacingstrategie kiest. Het viel hen op dat het geleverde vermogen van een atleet bij verschillende wedstrijden vaak nauwelijks verschilt. Zij schreven daarom een uitgebreide review. Het lijkt erop dat atleten bij continue inspanning goed aanvoelen hoe vermoeid zij zijn. Dit gevoel is uit te drukken op een RPE-schaal. Volgens de auteurs bepalen het centrale zenuwstelsel en de hersenen deze RPE-waarde, en dus hoe vermoeid een atleet zich voelt. Hierdoor kan de atleet een wedstrijd voltooien zonder het lichaam te beschadigen of halverwege op te geven. Daarnaast blijft er dankzij dit beschermingssysteem altijd een zekere hoeveelheid ‘reserve-energie’ over. Dit maakt dat het lichaam niet compleet instort.

Bepaalde medicijnen kunnen dit systeem beïnvloeden. Neurotransmitters zoals serotonine, dopamine en noradrenaline hebben namelijk invloed op het gevoel van fysieke vermoeidheid van een atleet. Hierdoor past deze zijn geleverde vermogen aan. Bij een verhoging van de noradrenalineconcentratie presteert een atleet slechter dan gewoonlijk, doordat hij zich sneller vermoeid voelt. Dopamineverhogende stoffen zorgen echter voor onderdrukking van het beschermingssysteem. De atleet kan meer vermogen leveren tijdens een wedstrijd dan in een normale situatie. Dit brengt wel belangrijke gezondheidsrisico’s met zich mee.

De hersenen zorgen ervoor dat de atleet een prestatie levert die het lichaam aankan. Bij hoge buitentemperaturen is er een risico op oververhitting van het lichaam. Daarom geven de hersenen bij hitte een signaal af, gekoppeld aan de vermoeidheid, al voordat er schade is opgetreden. Het zou kunnen dat de prestatie in de hitte daardoor slechter is dan bij gemiddelde of lage temperaturen.

Deze auteurs veronderstellen dat het gevoel van vermoeidheid voornamelijk afkomstig is uit de hersenen en niet zozeer uit de periferie (spieren, botten en pezen). De hersenen zouden de atleet dan beschermen tegen het leveren van prestaties die schadelijk kunnen zijn voor het lichaam. Door dit beschermingssysteem te beïnvloeden kan de sportprestatie verbeteren. Volgens Topsport Topics is het uitschakelen van het beschermingssysteem door manipulatie van de genoemde stoffen echter niet zonder risico’s.

Roelands B, de Koning J, Foster C, Hettinga F, Meeusen R. (2013) Neurophysiological determinants of theoretical concepts and mechanisms involved in pacing. Sports Med., DOI 10.1007/s40279-013-0030-4
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.