Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

De kaders van de gezondheidsnota voor ouderenzorg

Artikel

Met het oog op de vergrijzing besteedt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) veel aandacht aan de positie van ouderen in de landelijke gezondheidsnota ‘Gezondheid dichtbij’. Het accent ligt onder meer op preventieve gezondheidszorg, verbeteringen in de bestaande ouderenzorg en bewegen.

Speerpunten voor het verbeteren van volksgezondheid

Elke vier jaar brengt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een gezondheidsnota uit. Daarin staan de landelijke prioriteiten die aanknopingspunten bieden voor het gemeentelijk gezondheidsbeleid. In de meest recente Landelijke nota gezondheidsbeleid ‘Gezondheid dichtbij’ staan vijf speerpunten om de volksgezondheid te verbeteren. Centraal staan de aanpak van overgewicht, diabetes, depressie, roken en schadelijk alcoholgebruik.

Ouderen zo lang mogelijk zelfstandig

Het kabinet wil ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen. Door het toenemend aantal ouderen zullen chronische ziekten vaker voorkomen en neemt de behoefte aan zorg en ondersteuning toe. In het landelijke gezondheidsbeleid staan zorg en ondersteuning dichtbij huis centraal, net als preventieve gezondheidszorg en beweegaanbod.

Vanwege de bezuinigingen, hervormingen en de vernieuwing van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ligt een groot deel van de uitvoering van dit gezondheidsbeleid voor ouderen sinds 2010 bij gemeenten. Zij zijn verantwoordelijk voor zorg op maat waarin rekening wordt gehouden met de individuele wensen en behoeften van cliënten. Daarnaast moeten ze preventieve gezondheidszorg en beweegaanbod organiseren om ouderen vitaal en gezond te houden en langer thuis te laten wonen. In de meest recente Kamerbrief over Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019 (pagina 7) geeft de overheid aan dat dit nog onvoldoende gebeurt en roept ze gemeenten op vaart te zetten achter dit lokale ouderenbeleid. In 2017 komt er een evaluatie.

Bewegen en preventieve gezondheidszorg voor zelfstandige ouderen

In het kabinetsbeleid staat een goede gezondheid voor ouderen centraal. Daarom is er veel aandacht voor preventie, tijdige opsporing van gezondheidsproblemen en bewegen. De nota noemt de volgende aandachtspunten:

  • Bewegen draagt bij aan zelfredzaamheid, maatschappelijke participatie en gezondheid van ouderen.
  • Bewegen helpt bij het voorkomen van verminderde mobiliteit en balans, de belangrijkste risicofactoren voor vallen bij ouderen. Valincidenten zijn de meest voorkomende privé-ongevallen bij ouderen.
  • Stimulering van beweegmogelijkheden in de buurt die aansluiten bij de wensen van ouderen.
  • Veilige mobiliteitsvoorzieningen voor ouderen zijn van belang: aanpassingen in de woonomgeving en de openbare ruimte, het vergroten van de veiligheid en het veilig gebruik van bijvoorbeeld rollators en scootmobielen.
  • Tijdige opsporing van gezondheidsproblemen bij ouderen: het signaleren en doorgeleiden van gezondheidsproblemen moeten onderdeel zijn van de reguliere zorg. Huisartsen, wijkverpleegkundigen, apothekers en andere hulpverleners, zoals Wmo-medewerkers van de gemeente, spelen hierin een belangrijke rol.
  • ‘Psychische aandoeningen’ is één van de specifieke gezondheidsvraagstukken waar het kabinet aandacht voor vraagt. Het gaat hierbij niet alleen om depressie maar ook om dementie, angststoornissen, suïcide en verslavingsproblematiek.

Beleidsbrief Versterking preventieve gezondheidszorg voor ouderen

In 2009 verscheen de Beleidsbrief Versterking preventieve gezondheidszorg voor ouderen.

Hieruit blijkt nadrukkelijk het belang van preventieve gezondheidszorg waardoor de legitimering voor bewegen en valpreventie nog is sterker toegenomen. Belangrijke punten uit de nota zijn:

  • Preventieve ouderen(gezondheids)zorg is belangrijk. Belemmeringen in het ‘ouder worden’ moeten vroegtijdig worden opgespoord en opgelost. Het gaat dan om zowel fysieke, psychische, als sociale aspecten. Professionals moeten problemen en oplossingen op de verschillende terreinen in samenhang te bekijken. Dit betekent een intersectorale aanpak en individueel maatwerk. Zo kan bijvoorbeeld een contactmoment in het ene domein gebruikt worden voor preventieve activiteiten uit een ander domein.
  • Inzicht verwerven in de voorzieningen en preventieve activiteiten die nu al voor ouderen beschikbaar zijn. Lokaal zijn er al veel initiatieven die preventieve activiteiten voor ouderen organiseren. Al bestaande samenwerkingen kunnen als inspiratie kan dienen voor anderen. Daarnaast maakt de doelgroep ouderen vaak gebruik van bestaande (lokale) voorzieningen zowel binnen (huisartsenzorg/thuiszorg) als buiten (maatschappelijke ondersteuning) de zorg. Het is dus niet zozeer een kwestie is van het ontwikkelen van nieuw aanbod, maar van het koppelen van preventieve gezondheidszorg voor ouderen aan al bestaande initiatieven of voorzieningen gericht op ouderen.
  • Samenhang in kaart brengen van ouderengezondheidszorg in de Wpg en andere preventieve activiteiten op basis van de Wpg, de Wmo, de AWBZ en de Zorgverzekeringswet. De verschillende wetten bevatten instrumenten of arrangementen die gemeenten kunnen benutten bij het vormgeven van de ouderengezondheidszorg. Bovendien kiezen veel gemeenten ervoor hun gezondheidsbeleid te richten op specifieke doelgroepen, zoals ouderen.

Met de komst van deze beleidsbrief die het belang van preventieve gezondheidszorg bij ouderen benadrukt, is de legitimering voor bewegen en valpreventie nog sterker toegenomen

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.