Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

College Streetball

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

College Streetball stimuleert mbo-studenten te bewegen en te sporten door streetball, 3-tegen-3 basketball, aan te bieden op de schoollocatie in een echte streetballsfeer. Dat wil zeggen dat 3-tegen-3 wordt gespeeld op één basket, er aandacht is voor normen en waarden (STAR: sportiviteit, teamwork, acceptatie en respect) en dat de activiteiten worden aangekleed met muziek. Door op deze laagdrempelige manier kennis te maken met deze vorm van basketball, wordt de stap naar de vereniging of ander basketballaanbod kleiner.

De eerste activiteit waaraan jongeren deelnemen in dit concept is de Basketball Experience, waarbij ze in een dagdeel meedoen aan verschillende streetballactiviteiten. Na deze dag biedt een ervaren trainer een lessenreeks van vier streetballlessen aan, om studenten basketballvaardigheden aan te leren en op een competitieve en sportieve manier bezig te zijn met sporten. Dit aanbod onder schooltijd krijgt een vervolg door direct na schooltijd trainingen te geven aan die studenten die meer willen leren. Deze enthousiaste studenten spelen onderling toernooi, maar er zal vanuit de trainingsgroep ook een team worden geformeerd, dat de school zal vertegenwoordigen op het Nederlands Kampioenschap Streetball voor mbo-studenten. Dit schoolteam kan ook deelnemen aan andere streetballtoernooien, zoals Streetball Masters (het Nederlands Kampioenschap Streetball in de vorm van een tour door Nederland).

Voor wie?

  • Mbo-scholen die studenten meer willen laten bewegen
  • Verenigingen die jongeren van 16-20 jaar willen bereiken en samen willen werken met het mbo
  • Gemeenten die jongeren in het mbo en voortgezet onderwijs willen activeren
  • Jongeren op zoek naar aantrekkelijk sportaanbod

Wat levert het op?

  • Laagdrempelig sportaanbod voor jongeren
  • Toename sportactiviteit studenten
  • Bijdrage aan een gezonde leefstijl
  • Versterken schoolidentiteit door schoolteams
  • Ledengroei voor basketballvereniging

Wat heb je nodig?

  • Enthousiasme basketballclub of sportaanbieder
  • Samenwerking mbo-school, basketballvereniging en NBB
  • Sportcoördinator vanuit de onderwijsinstelling
  • Trainer(s) vanuit de basketballvereniging
  • Outdoor of indoor sportaccommodatie

Met College Streetball wil de NBB zorgen voor een vergroting van gericht sportaanbod voor mbo-studenten, waardoor deze studenten meer gaan sporten en bewegen. Hierdoor draagt College Streetball bij aan de invulling van de vijf procent van de contacttijd die voor eerste- en tweedejaarsstudenten op het mbo dient te bestaan uit bewegen en sport. Bovendien (her)ervaart een groot aantal studenten op het mbo hoe leuk sporten en bewegen is door de kennismaking met streetball. 

Probleembeschrijving

Mbo-scholen zijn sinds 1996 niet langer wettelijk verplicht tot onderwijs in lichamelijke opvoeding. De laatste jaren stimuleert de overheid deze scholen wel om dit vak weer op te nemen. In 2010 had ongeveer een derde van de mbo-scholen het thema sport en bewegen opgenomen in de jaarplannen. Ook uit recent onderzoek onder ouders van mbo-scholieren blijkt dat ongeveer een op de drie scholieren weer les in lichamelijke opvoeding krijgt. Buiten deze lessen om bieden mbo-scholen weinig sport- en beweegactiviteiten; slechts 7% doet dit regelmatig (Sport: een leven lang, SCP & Mulier Instituut, 2010).

In de rapportage ‘Sport: een leven lang’ (2010) van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en het W.J.H. Mulier Instituut is te lezen dat de sportdeelname onder (v)mbo-studenten flink achter blijft in verhouding tot hun leeftijdsgenoten op andere onderwijstypen. Dit hangt samen met het opvoedingspatroon en de woonomgeving, maar ook met het aanbod op school dat niet altijd bestaat uit de goede sport- en beweegactiviteiten. Dit is ook terug te vinden in de Sportagenda 2016 van NOC*NSF, waar in staat dat leerlingen in het (v)mbo het minst vaak sporten en het vaak stoppen met sporten.

Het platform Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs (SBO) (2006-2012) had als doelstelling dat in 2012 minimaal 50% van de jongeren (4-23 jaar) voldoet aan de beweegnorm (i.e. combinorm). Deze doelstelling geldt ook voor mbo studenten. In de rapportage veranderingen in het beweeggedrag van mbo studenten (TNO, 2012) is te lezen dat deze doelstelling is gehaald (51%). Hiermee blijven mbo-studenten wel achter op het landelijk gemiddelde van 58%. Uit dezelfde rapportage wordt ook duidelijk dat slechts 16% van de mbo-studenten voldoet aan de NNGB en dat het percentage studenten met overgewicht is gestegen naar 16% in 2012 (t.o.v. 14% in 2009).

DSP-groep heeft in opdracht van de mbo-raad, platform bewegen en sport onderzoek gedaan naar het behalen van de doelstelling dat per leerjaar vijf procent van de contacttijd (onderwijs- minus stagetijd) op het mbo uit bewegen en sport moet bestaan. Uit dit onderzoek (Duijvestijn & de Groot, 2011) blijkt dat in 2011 naar schatting vijftien procent van alle mbo-studenten voldoet aan de ‘vijfprocentnorm’.

Kortom, studenten op het mbo bewegen te weinig, terwijl het bijdraagt aan een gezonde levensstijl. Een dergelijke levensstijl is van groot belang voor het behoud van een goede gezondheid en om als vitale burger te kunnen participeren in de maatschappij (TNO, 2012). Wanneer je studenten op het mbo vraagt naar het beweeg- en sportmotief blijkt dat speelplezier het belangrijkste motief is om te bewegen en sporten (Sport: een leven lang, SCP & Mulier Instituut, 2010). Daarnaast is gedurende de uitvoer van het Masterplan Bewegen en Sport 2009-2012 gebleken dat streetball een van de sporten is met de grootste groeipotentie op het mbo, samen met zaalvoetbal en floorbal (bron: werkplan schoolsport, mbo-raad, 2012). De mbo-raad focust zich dan ook op deze drie sporten bij de uitrol van structureel landelijk sportaanbod binnen het mbo. Eén van de doelen is hierbij het realiseren van “structureel landelijk aanbod van Streetball en Floorball op een nog af te stemmen wijze die past bij de sporten en capaciteit van de bonden” (bron: werkplan schoolsport, mbo-raad, 2012).

Doelgroepen

De einddoelgroep is studenten op het mbo in Nederland (16-20 jaar), van niveau 1 tot en met niveau 4, in het bijzonder de eerste- en tweedejaars BOL-studenten*. Deze studenten in het eerste en tweede jaar hebben relatief veel contacturen op school, in verhouding tot hun collegae uit het derde en vierde jaar, daar deze laatste groepen veel stage lopen. Doordat de eerste- en tweedejaarsstudenten relatief veel op school zijn, wordt hen veelal nog sport aangeboden dan wel verplicht gesteld door de school.

* BOL = beroepsopleidende leerweg. Dit is een dagopleiding in tegenstelling tot BBL, beroepsbegeleidende leerweg waar studenten gemiddeld één dag in de week naar school gaan.

Intermediaire doelgroep

De intermediaire doelgroep zijn sportdocenten op het mbo, combinatiefunctionarissen en trainers van basketballverenigingen. De betrokken organisaties zijn de mbo-scholen en de (lokale) basketballverenigingen. De verenigingen worden betrokken om een vervolg mogelijk te maken voor de studenten, wanneer ze na College Streetball verder willen in de sport.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Eerste- en tweedejaars BOL-studenten op het mbo gaan onder en na schooltijd op de schoolse locatie meer sporten en bewegen, middels streetball. College Streetball probeert dit te bereiken door het vergroten van gericht sportaanbod voor mbo-studenten.

Subdoel

  • College Streetball draagt bij aan de invulling van de vijf procent van de contacttijd die voor eerste- en tweedejaarsstudenten op het mbo dient te bestaan uit bewegen en sport*;
  • Een groot aantal studenten op het mbo (her)ervaart hoe leuk sporten en bewegen is door de kennismaking met streetball;
  • Op de scholen die College Streetball inzetten maakt tenminste 50% van alle eerste- en tweedejaarsstudenten kennis met streetball. Er wordt gestreefd naar 50%, omdat dan een substantieel deel van de studenten wordt bereikt, waardoor het een bekende sportvorm wordt onder de studenten en de kans groot is dat streetball onderdeel wordt van het aanbod op de school. Uiteraard hangt de haalbaarheid samen met de inzet, het commitment en de capaciteit van zowel de school als de betrokken basketballvereniging;
  • Van de studenten die kennis hebben gemaakt met streetball stroomt vijf procent door naar structureel basketballaanbod van de vereniging. Dit kan competitieaanbod zijn, maar bijvoorbeeld ook deelname aan City Streetball (activiteiten op bestaande playgrounds in de wijk) of aan een voorronde van de Streetball Masters Tour (NK Streetball). %5 is gebaseerd op de inschatting dat een doorstroming in deze orde van grootte haalbaar is, wetende dat basketball een populaire sport is op het mbo en dat 57% van de studenten lid is van een sportvereniging of sportschool (Bernaards & Van Buuren, Rapportage veranderingen in het beweeggedrag van mbo studenten, 2012). Deze 5% staat los van de vijf procentnorm uit het eerste subdoel.

* “Het streven is dat elk leerjaar vijf procent van de contacttijd (onderwijstijd minus de BPV- c.q. stagetijd) bestaat uit bewegen en sport. Dit is 1 klokuur bewegen per week, als de student niet op stage is. De norm geldt voor alle leerjaren en voor zowel BOL- als BBL-opleidingen.” Bron: Duijvestijn & De Groot, Monitor bewegen en sport in het mbo, 2011. College Streetball richt zich op de eerste- en tweedejaars BOL-studenten. Kijk voor de toelichting bij ‘doelgroep’ (CI).

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Het programma van College Streetball bestaat uit een workshop streetball, Basketball Experience, een lessenreeks en een toernooi. Eventueel wordt dit uitgebreid met naschoolse trainingen op de sportlocatie van de school.

  • De workshop voor docenten en trainers duurt 1,5 uur en bestaat uit een gedeelte theorie (± 45 minuten) en een gedeelte praktijk (± 45 minuten);
  • De Basketball Experience vormt de eerste kennismaking voor de studenten met streetball en duurt maximaal één dagdeel (4 uur). Dit kan, afhankelijk van de mogelijkheden van de school, wordt ingekort tot 2 uur. In deze Experience maken een of meerdere klassen kennis met streetball in de vorm van een clinic, een circuit van oefeningen, shooting games en een toernooitje;
  • De lessenreeks bestaat uit vier lessen van ± 70 minuten. Dit is in te korten indien er minder tijd beschikbaar is per les;
  • Het toernooi beslaat, afhankelijk van het aantal deelnemers, 2,5 tot 4 uur, waarin studenten in teams van 4 à 5 studenten het tegen elkaar opnemen om kampioen van de school te worden of waarin ze eventueel studenten van andere scholen uitdagen om tegen hen te spelen;
  • De naschoolse trainingen duren 60 tot 90 minuten per keer en worden eenmaal per week aangeboden voor minimaal zes weken achtereen.

Alle onderdelen vinden plaats op school of een sportaccommodatie in de directe omgeving van de school (gymzaal en/of playground).

Een traject van College Streetball is als volgt ingedeeld:

  • Week 1: Workshop Streetball & Basketball Experience
  • Week 2-5: Lessen onder schooltijd
  • Week 6-15: Trainingen na schooltijd
  • Week 16: Eindtoernooi

De NBB raadt aan aansluiting te zoeken, voor zover mogelijk, bij andere 3×3 toernooien zoals het NK Streetball voor mbo en Streetball Masters. De studenten hebben dan een climax waar ze naartoe kunnen werken met elkaar.

Het traject van 16 weken zou per schooljaar twee keer kunnen worden gestart.

Locaties en Uitvoering

College Streetball vindt plaats op school of de directe omgeving daarvan. De plaats van handeling kan een sporthal/sportzaal zijn, maar ook een pleintje in de openbare ruimte. Een pleintje sluit het best aan bij het aanbod, streetball, maar is alleen mogelijk indien het weer dit toelaat en er een pleintje in de omgeving van de school is.

Er is gekozen voor de school of de directe omgeving, omdat de drempel tot deelname dan laag is. Studenten zijn al aanwezig op school, dus de stap om dan op dezelfde locatie te gaan sporten is klein. Hetzelfde geldt voor de docenten die de lessen (mede) verzorgen.

Betrokken partijen:

  • Mbo-school (sportcoördinator): zorgt voor de benodigde accommodatie voor de verschillende onderdelen, voor communicatie en promotie naar studenten en docenten, voor aanwezigheid van docenten bij de activiteiten en voor de planning;
  • Basketballvereniging: verzorgt de lessen en de naschoolse trainingen en biedt de mogelijkheid voor studenten om door te stromen naar de vereniging als ze verder willen met basketball;
  • Nederlandse Basketball Bond: zorgt voor de Basketball Experience, de lessenreeks voor de lessen onder schooltijd, oefenstof voor de naschoolse trainingen, ondersteuning bij toernooien en organisatie van de Streetball Masters Tour.

De basketballvereniging of de mbo-school doet een aanvraag voor College Streetball bij de NBB, waarna de NBB contact zoekt met de lokale mbo-school of basketballvereniging. In overleg met de mbo-school en de vereniging maakt de NBB een planning voor de uitvoering. De NBB (experience),de school (lessen, trainingen en toernooien) en de vereniging (trainingen, toernooien en doorstroming) zorgen samen voor de uitvoering.

De coördinatie van het project zal lokaal komen te liggen, zodat communicatielijnen kort kunnen zijn en snel actie ondernemen kan worden. Aan het begin van het project wordt nadrukkelijk afgesproken wie de coördinatie op zich neemt, de school of de vereniging. Het heeft de voorkeur de school de coördinatie te laten doen, daar zij zicht hebben op de mogelijkheden qua planning.

Ondersteuning

De Nederlandse Basketball Bond biedt ondersteuning op verschillende vlakken:

Lesmaterialen

  • Streetballlessenpakket speciaal voor het mbo voor de lessen onder schooltijd (zie bijlage voor een voorbeeldles)
  • Streetball Guide met oefenstof voor de naschoolse trainingen op school (zie bijlage voor voorbeeldoefeningen)
  • Basketballen
  • Kleding voor trainers en docenten

Overige materialen

  • T-shirts
  • Banners
  • Beachvlaggen
  • Prijzen deelnemers

Standaard communicatie-uitingen

  • Logo College Streetball
  • Posters & flyers voor promotie onder studenten

Workshop Streetball (voor docenten en trainers)

  • Essentie Streetball
  • 3-tegen-3 filosofie NBB
  • Verschil met 5-tegen-5
  • Streetballcultuur
  • Streetball ervaren op het veld

Inhoudelijke expertise, begeleiding en coördinatie

  • Denk hierbij aan ondersteuning bij de inzet van trainers van de vereniging, het inhuren van clinicians of trainers indien er geen vereniging inzetbaar is, coördinatie van het project of onderdelen daarvan.

Materialen

Materialen:

  • Handboek College Streetball
  • Lessenreeks gericht op mbo-studenten
  • Handboek met streetballoefeningen voor trainers (‘streetball guide’)
  • Logo
  • T-shirts
  • Banners
  • Posters & flyers
  • Prijzen / give aways

Websites:

Dit alles is beschikbaar voor lokale sportaanbieders, scholen en andere partijen

Organisatie

Organisatie: Nederlandse Basketball Bond
Telefoon nummer organisatie: 0307513500

Contactpersoon

Naam: Martin Ho Suie Sang
Telefoon nummer: 0307513506
Email: Martin.ho.suie.sang@nbb.basketball.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.