Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Club2Move

Interventie

Erkenning

Goed onderbouwd

Primaire doelstelling

  1. Het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl onder de deelnemers van Club2Move (indicatoren: Nationale Norm Gezond Bewegen en gezonde voeding (ontbijten, frisdrank, groente en fruit))

Subdoelen

  1. Minimaal 75 procent van de deelnemers van Club2Move neemt wekelijks deel aan het sportaanbod van Club2Move;
  2. De deelnemers van Club2Move zijn bekend met de sport- en beweegmogelijkheden bij sportverenigingensportaanbieders in en om hun wijk en worden gestimuleerd door te stromen naar deze verenigingen/sportaanbieders;
  3. De deelnemers van Club2Move zijn zich bewust van het eigen gezondheidsgedrag en van hun (on)gezonde omgeving. Voorwaardelijke doelen/ middelen
  4. Jongeren worden gefaciliteerd in de mogelijkheid minimaal één maal per week georganiseerd te kunnen bewegen onder professionele begeleiding waarbij de activiteiten aansluiten bij de wensen en behoeften van de jongeren.
  5. Op plekken waar jongeren samenkomen, zoals in jeugdhonken, is het voedingsaanbod dusdanig aangepast dat jongeren de mogelijkheid hebben gezonde keuzes te maken.

Club2Move is een sportbuurtclub voor jongeren (10-18 jaar) in de wijk Diezepoort. Doel van de Club2Move is het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl van jongeren door sport in de buurt te organiseren. Zij krijgen de gelegenheid minimaal twee keer in de week te sporten. Het sportaanbod sluit aan bij de wensen en behoeften van de jongeren. Daarnaast worden er activiteiten georganiseerd op het gebied van gezonde voeding.

Jongeren komen wekelijks bij elkaar om onder leiding van een sportdocent. De sportdocent overlegt met de jongeren welke sportactiviteiten worden aangeboden. Jongeren krijgen ook een rol in de promotie, organisatie en uitvoering van de activiteiten. Daarnaast worden er incidentele activiteiten georganiseerd voor de wijk, zoals toernooien en wijkevenementen. De sportdocent nodigt ook sportaanbieders uit om aanbod te verzorgen. Activiteiten op het gebied van gezonde voeding worden geïntegreerd in het basisaanbod.

Club2Move heeft een stuurgroep die bestaat uit SportService Zwolle (projectleider), GGD IJsselland en Travers. In de stuurgroep vindt afstemming plaats en wordt de strategie bepaald. Er is een duidelijk werkplan opgesteld waarin taken en verantwoordelijkheden per organisatie zijn opgenomen.

Club2Move heeft ook een werkgroep die bestaat uit uitvoerende professionals: de sportdocent (SSZ), de ambulant jongerenwerkers (Travers Welzijn) en de gezondheidsmakelaar (GGD IJsselland). Deze laatstgenoemde ondersteunt de uitvoering van implementatie van Club2Move en brengt expertise in op het gebied van gezondheidsbevordering.

Daarnaast worden er ook “incidentele” werkgroepen gevormd waarin ook jongeren zitting nemen. De werkgroep(en) is (zijn) verantwoordelijk voor de uitvoering van Club2Move.

Probleembeschrijving

Overgewicht en obesitas behoren tot de belangrijkste volksgezondheidsproblemen van dit moment. Van de Nederlandse jongeren in de leeftijd van 221 jaar had ongeveer 14 procent overgewicht in 2010 (RIVM, 2010). In Zwolle kampte in 2004 10,4 procent van de jongens en 10,7 procent van de meiden in de leeftijd van 12 t/m 15 jaar met overgewicht. In de wijk Diezerpoort in Zwolle was dit respectievelijk 12,8 en 21,7 procent (GGD regio IJssel Vecht, 2004). Deze wijk is aangemerkt als risicowijk in het Grote Steden Beleid.

Overgewicht wordt veroorzaakt door een tekort aan energieverbruik via fysieke activiteit en/of een teveel aan energie-inname via voeding (o.a. Gezondheidsraad 2003). In Diezerpoort voldoen relatief weinig jongeren aan de Nationale Norm Gezond Bewegen (NNGB). Van de 12-17 jarigen voldeed in 2004 slechts veertien procent van de jongens en zes procent van de meisjes hieraan. Vooral de meisjes in deze wijk scoren lager dan gemiddeld in Zwolle (GGD regio IJssel Vecht, 2004). Landelijk voldeed in de periode 2006-2010 achttien procent van de 12-17 jarigen aan de NNGB (Bernaards, 2010).

Diezerpoort kent een zeer gering verenigingsaanbod (drie sportverenigingen) dat niet of nauwelijks aansluit bij de wensen en behoeften van de jongeren in de wijk (tafeltennis-, biljart- en kegelvereniging). Dertig procent van de jongeren in Diezerpoort is dan ook niet tevreden over de sportmogelijkheden in de wijk, vergeleken met negentien procent van de jongeren in Zwolle (GGD regio IJssel Vecht, 2004). Het percentage jongeren dat lid is van een sportvereniging ligt in Diezerpoort lager dan het gemiddelde van Zwolle (GGD regio IJssel Vecht, 2004).

Het gemiddeld inkomen van de bewoners in Diezerpoort ligt ver beneden het Zwolse gemiddelde en de wijk kent in verhouding veel allochtone bewoners. Beide kenmerken hebben over het algemeen een negatieve invloed op het sport- en beweeggedrag (Breedveld & Tiessen-Raaphorst, 2006; Ooijendijk et al., 2007).

Overgewicht hangt daarnaast samen met het voedingsgedrag, vooral met frisdrankgebruik en het overslaan van ontbijt (Hirasing & Gouwerok, 2007). Ook hier steekt Diezerpoort (iets) ongunstig af ten opzichte van het Zwolse gemiddelde (Hiemstra-Willemsen, 2009). In 2009 ontbeet drie procent van de kinderen in Diezerpoort niet elke dag en dronk 39 procent meer dan drie glazen suikerhoudende drank per dag. Wat betreft groente- en fruitconsumptie scoort Diezerpoort ook iets slechter dan gemiddeld in Zwolle (Hiemstra-Willemsen, 2009).

Mogelijke gevolgen:

  • Overgewicht
  • Verhoging van de kans op gezondheidsproblemen, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes, vormen van kanker en gewrichtsklachten (Mackenbach, 2010; Hartstichting, 2011);
  • Lagere levensverwachting (Hoeymans et al., 2010);
  • Hogere kosten gezondheidszorg (Visscher et al., 2004).
  • Lage sportparticipatie, laag percentage van jongeren dat voldoet aan de beweegnorm:
  • Grotere kans op overgewicht (RIVM, 2011);
  • Directe en indirecte kans op ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, vormen van kanker, depressie, nek- en rugklachten en fracturen (Mackenbach, 2010; Monninkhof et al., 2007; KWF, 2005; Wendel-Vos et al., 2004; Cavill et al., 2006; Colcombe & Kramer, 2003; Dunn et al., 2001);
  • Lagere levensverwachting (Van Kreijl et al., 2004).

Doelgroepen

  • Jongeren in de leeftijd van 10 t/m 18 jaar oud uit de wijk Diezerpoort. Diezerpoort is een aandachtswijk in Zwolle.
  • Club2Move richt zich op zowel jongens als meiden, allochtoon en autochtoon. De doelgroep heeft over het algemeen een lage sociaaleconomische status en wordt als “kwetsbaar” aangemerkt.

Intermediaire doelgroep

  • de jongerenwerkers, sportdocent, de gezondheidsmakelaar

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl onder de deelnemers van Club2Move (indicatoren: Nationale Norm Gezond Bewegen en gezonde voeding (ontbijten, frisdrank, groente en fruit))

Subdoel

  • Minimaal 75 procent van de deelnemers van Club2Move neemt wekelijks deel aan het sportaanbod van Club2Move;
  • De deelnemers van Club2Move zijn bekend met de sport- en beweegmogelijkheden bij sportverenigingensportaanbieders in en om hun wijk en worden gestimuleerd door te stromen naar deze verenigingen/sportaanbieders;
  • De deelnemers van Club2Move zijn zich bewust van het eigen gezondheidsgedrag en van hun (on)gezonde omgeving. Voorwaardelijke doelen/ middelen
  • Jongeren worden gefaciliteerd in de mogelijkheid minimaal één maal per week georganiseerd te kunnen bewegen onder professionele begeleiding waarbij de activiteiten aansluiten bij de wensen en behoeften van de jongeren.
  • Op plekken waar jongeren samenkomen, zoals in jeugdhonken, is het voedingsaanbod dusdanig aangepast dat jongeren de mogelijkheid hebben gezonde keuzes te maken.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De interventie Club2Move is een sportbuurtclub waarin SportService Zwolle, Travers Welzijn, GGD IJsselland en jongeren nauw samenwerken om een gezonde en actieve leefstijl van jongeren in de wijk Diezerpoort te stimuleren. Kernwoorden zijn gezondheid, participatie, solidariteit, samenwerking, Sport, Tolerantie & Fair Play en gezondheid. De basis van de interventie bestaat uit een wekelijks sportaanbod onder leiding van een sportdocent van SportService Zwolle, waaraan de jongeren in een vaste groep deelnemen. Hieraan worden activiteiten gekoppeld op het gebied van gezonde voeding/ gezonde leefstijl. Deze activiteiten kennen geen vaste structuur, maar er is wel vastgelegd welke onderwerpen er in een jaar behandeld worden. Deze onderwerpen en keuzes worden vastgelegd in een plan van aanpak, opgesteld door de gezondheidsmakelaar van de GGD in overleg met sportdocent en jongerenwerkers.

Jaarlijks vindt er monitoring plaats binnen Club2Move om de leefstijl van deelnemende jongeren in beeld te brengen. Aan de hand van de gegevens uit dit onderzoek worden (nieuwe) keuzes gemaakt voor de inhoud van het programma van Club2Move.

Duur en intensiteit

De sportactiviteiten van Club2Move vinden structureel (wekelijks) plaats en duren gemiddeld een uur. De jongeren hebben daarnaast wekelijks de mogelijkheid deel te nemen aan een sportactiviteit van een andere groep, zodat ze twee keer per week kunnen sporten. Elke twee maanden wordt er een speciale activiteit georganiseerd, zoals een bezoek aan FC Zwolle, karten of zwemmen. Daarnaast worden er incidentele sportactiviteiten georganiseerd, bijvoorbeeld in de schoolvakanties. Voorbeelden hiervan zijn toernooien, het wijkevenement StreetMoves en de jaarlijkse gezondheidsweek. Activiteiten op het gebied van gezonde voeding en gezonde keuzes worden frequent gekoppeld aan het beweegaanbod.

Volgorde

Via folders en actieve persoonlijke werving via jongerenwerk, jeugdhonken en scholen worden jongeren benaderd. Een nieuwe groep start met een laagdrempelige (gratis) sportactiviteit. Als een vaste groep jongeren wekelijks deelneemt, een ‘stabiele’ groep vormt naar mening van de professional, wordt het lidmaatschap ingevoerd. De bijdrage hiervoor is vijf euro per twee maanden en deze wordt gebruikt om de speciale tweemaandelijkse activiteiten te organiseren. Het is een symbolisch bedrag om de betrokkenheid van jongeren te vergroten. Het bedrag is dusdanig laag dat het geen financiële problemen hoeft op te leveren. Mocht dit toch het geval zijn wordt er met de jongeren gekeken naar de mogelijkheden van het Jeugdsportfonds.

Vanaf het moment dat een groep “stabiel” is worden ook sportverenigingen/aanbieders uit de buurt stapsgewijs betrokken om de deelnemers een zo breed mogelijke sportkennismaking aan te kunnen bieden en worden activiteiten op het gebied van gezonde voeding/gezonde leefstijl toegevoegd. Jongeren kunnen op elk moment doorstromen naar een sportvereniging maar/ en kunnen er ook voor kiezen structureel deel te blijven nemen aan de activiteiten van Club2Move.

Locaties en Uitvoering

De sportactiviteiten vinden plaats op verschillende locaties in de wijk, zowel binnen als buiten. Er zijn twee vaste binnenlocaties en één buitenlocatie. De tijdstippen van het aanbod worden aangepast aan de wensen van de jongeren. Er zijn in het totaal vier groepen jongeren verdeeld over de drie locaties. Dit is tevens het maximum aantal groepen in relatie tot de subsidie die wordt ontvangen door de uitvoerende organisaties. Eén van deze groepen is specifiek voor meisjes. Het maximum aantal deelnemers is ca. 25 jongeren per groep, omdat dit het maximum is voor de locaties. Daarnaast wordt er ook in de jeugdhonken (twee stuks) ingezet op het stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl door bijvoorbeeld het voedingsaanbod aan te passen (geen mayonaise maar ketchup, de verkoop van lightproducten, gezonde snacks etc).

Ondersteuning

De stuurgroep van Club2Move heeft t.b.v. de uitrol in Zwolle een format ontwikkeld dat dient als basis voor de organisatie en uitvoering van Club2Move in de verschillende wijken. In het format zijn puntsgewijs

aanleiding, doelstellingen en randvoorwaarden opgenomen die voor elke wijk gelden. Per wijk kan het format op een andere manier uitgewerkt worden opdat het aansluit bij “de vraag” van de desbetreffende wijk en de wensen en behoeften van de doelgroep aldaar.

De stuurgroep en werkgroepen dragen daarnaast zorg voor uitwisseling van kennis en ervaringen tussen de verschillende wijken. Club2Move draait op dit moment in 5 wijken in Zwolle.

Daarnaast is in het kader van Effectiviteit Interventies is in 2012 een handleiding geschreven en deze is beschikbaar voor overdracht en implementatie in andere wijken c.q. steden. Hierin is ook het format

Club2Move opgenomen dat opgesteld is door de stuurgroep van Club2Move. De handleiding is een (zeer) uitgebreide uitwerking van het format met daarin o.a. een stappenplan voor de organisatie en uitvoering van Club2Move en een (mogelijke) uitwerking van het inhoudelijke programma. De interventie kan in vrijwel elke wijk ingezet worden waarbij de cijfers op het gebied van sportparticipatie en overgewicht (relatief laag t.o.v. stedelijk of landelijk gemiddelde) aanleiding dienen te zijn voor de start van de interventie. Daarnaast is het van belang dat in de wijk de juiste professionals aanwezig of beschikbaar zijn (sportdocent, jongerenwerker, gezondheidsmakelaar).

Materialen

  • Document “doelstellingen en verantwoordelijkheden” waarin de taken en verantwoordelijkheden binnen de drie betrokken organisaties zijn verdeeld aan de hand van doelstellingen.
  • Projectplan Club2Move
  • Plan van aanpak participatie
  • Plan van aanpak gezondheid
  • Document werkafspraken
  • Website www.club2move.hyves.nl
  • DVD
  • Lidmaatschapspasje
  • (Club)Regels en afspraken
  • Diverse draaiboeken
  • Handboek Club2Move

Organisatie

Organisatie: Sportservice Zwolle
Telefoon nummer organisatie: 038 4236686

Contactpersoon

Naam: Jeroen van Leeuwen
Email: j.vanleeuwen@sportservicezwolle.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.