Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Beweegplezier vanaf 4

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Van nature vinden kinderen het heerlijk om te bewegen. Stilzitten moeten ze leren, bewegen niet. Bewegen is goed voor de gezondheid en de totale ontwikkeling van kinderen. Beweegplezier vanaf 4 draag bij aan het meer bewegen voor kinderen van 4–12 jaar in de professionele opvang. De interventie Beweegplezier vanaf 4 is een antwoord op het probleem dat kinderen binnen de professionele opvang te weinig bewegen. beweegplezier vanaf 4 vergroot de kennis en vaardigheden van pedagogische medewerkers binnen de professionele opvang om kinderen op een eenvoudige en uitdagende manier te laten bewegen.

Beweegplezier vanaf 4 daagt kinderen uit om te spelen en te bewegen en het plezier te ervaren van bewegen en spelen. De werkwijze wordt toegepast binnen opvangorganisaties waar kinderen van 4-12 jaar komen. Groepsleiding of begeleiders worden in een training toegerust om met de kinderen spelenderwijs te bewegen. De training richt zich op het aanleren van vaardigheden zoals creativiteit, begeleiding en spelinzicht.
Beweegplezier vanaf 4 integreert spelenderwijs bewegen en spel met eenvoudige materialen in de dagelijkse structuur van een buitenschoolse opvang of naschoolse opvang. 

Op een dag moeten de kinderen minimaal 60 minuten actief in beweging zijn. De Beweegactiviteiten zijn hiervoor geschikt.

Beweegplezier vanaf 4 op de opvanglocatie houdt in:

  • Elke dag Beweegplezier vanaf 4 activiteiten, in het totaal een uur bewegen.
  • Opbouw in aanbod in leeftijd en moeilijkheid.
  • Een activiteit moet minimaal 10 minuten duren, gedurende de dag kunnen 6 activiteiten worden aangeboden.
  • Alle kinderen moeten mee kunnen doen.
  • Pedagogisch medewerkers doen zelf mee, begeleiden actief de activiteiten.

De einddoelgroep wordt gevormd door kinderen in Nederland van 4-12 jaar, die gebruik maken van de professionele opvang (buitenschoolse opvang, naschoolse opvang en tussenschoolse opvang).

Hoofddoel einddoelgroep
Kinderen van 4-12 jaar bewegen meer in de opvang, doordat ze gebruik maken van een kwalitatief en kwantitatief goed beweegaanbod.

De intermediaire doelgroep van de interventie wordt gevormd door (toekomstige) pedagogisch medewerkers die werken binnen de professionele opvang voor 4-12 jarigen.  

Hoofddoel intermediaire doelgroep Pedagogisch medewerkers binnen de opvang zijn in staat om kinderen een kwalitatief en kwantitatief goed sportaanbod te doen in een omgeving die bewegen stimuleert.

Probleembeschrijving

Kinderen binnen de professionele opvang (4-12 jaar) bewegen te weinig

Kinderen vinden bewegen van nature leuk. Ze spelen en zijn actief vanuit zichzelf, maar hedendaags, worden kinderen belemmerd in dit natuurlijke gedrag door de omgeving. (Bron: convenantovergewicht.nl: Bewegingsonderwijs moet kernvak zijn op school, TNO.nl: artikel, NOS.nl, TNO-onderzoek ‘Beweeg- en eetgedrag van kinderen, jongeren en volwassenen, december 2011)

  1. Er is te weinig kennis voor het aanbieden van een eenvoudig en uitdagend beweegaanbod bij professionals binnen de professionele opvang van kinderen

Binnen de professionele opvang is er een gebrek aan deskundigheid van het pedagogisch kader. Pedagogisch medewerkers krijgen in de opleiding weinig tot geen informatie over spelen en bewegen met de verschillende leeftijden van de kinderen. Zeker als het gaat om eenvoudig en uitdagende activiteiten blijkt dat studenten hier weinig in de opleiding van krijgen aangereikt. Het werkveld van de opleidingen geeft dit zelf ook aan.

(Eenvoudig beweegaanbod binnen de interventie Beweegplezier vanaf 4 is bijvoorbeeld: recreatieve spelen zonder materiaal, spelen zonder winst en verlies, spelen die makkelijk zijn aan te passen, spelen met weinig regels, spelen die kinderen zelf kunnen maken en spelen die volledig zijn af te stemmen op het aantal kinderen en hun kenmerken, voorbeelden zijn: levend toto, samenwerkingsspelen, themaspelen, grote organisatievormen en bosspelen)

Hieruit volgt dat

  • Er te weinig kwalitatief en kwantitatief aansprekend beweegaanbod binnen de professionele opvang is

In combinatie met het ontbreken van een pedagogisch beleidsplan gericht op bewegen is er een gebrek aan uitdagend en op de leeftijd afgestemd eenvoudig beweegaanbod binnen buitenschoolse opvang.

Kinderen krijgen hierdoor weinig (nieuw) beweegaanbod en beweegmogelijkheden om op de leeftijd afgestemd te kunnen bewegen. Ook is het materiaal vaak niet aanwezig om eenvoudige en uitdagende beweegactiviteiten uit te voeren.

  • De fysieke omgeving van de professionele opvang daagt te weinig uit tot bewegen en spelen binnen de professionele opvang.

De interventie Beweegplezier vanaf 4 richt zich specifiek op de problemen 1,2 en 3.

Ernst van te weinig bewegen als gevolg van geen goed beweegaanbod

Het ontbreken van een eenvoudig en uitdagend beweegaanbod en mogelijkheden tot actief bewegen heeft invloed op de motorische ontwikkeling van kinderen. De motorische ontwikkeling en het leren van motorische vaardigheden is direct gelinkt aan bewegen. Dit is belangrijk omdat motorische vaardigheden een belangrijke factor zijn in de waarschijnlijkheid van deelname aan sport en bewegen gedurende de kinderjaren en als volwassene (International Journal of environmental research and public health ISSN 1660-4601).

Spreiding

Cijfers

De naschoolse opvang richt zich op kinderen 4-12 jaar. Er zijn ongeveer 1.800.000 kinderen in de leeftijd van 4-12 jaar in Nederland, dit is ca. 11% van het totaal van de bevolking.

In 2010 ging bijna 20% van de kinderen van 4-12 jaar naar de buitenschoolse opvang. Het gebruik van de BSO is niet gelijk verdeeld over onder- en bovenbouw; er zijn twee keer zoveel kinderen in de leeftijd 4-5 jaar op de BSO dan kinderen in de leeftijd van 10-11 jaar.

Beweeggedrag van kinderen 4-12 jaar

De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) richt zich op kinderen van 4 jaar en ouder.

NNGB is tenminste vijf dagen per week 30 minuten matig intensieve lichaamsbeweging te hebben. Voor kinderen, jongeren en mensen met overgewicht is het gewenste aantal minuten per dag tenminste 60.

In 2012 voldeed maar 25% van de 4-11 jarigen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. (bron: Convenant Gezond Gewicht)

De praktijk

Overkoepelende landelijke organisaties van professionele opvang zoals ESTRO en SKON geven aan dat hun pedagogisch medewerkers vaardigheden en kennis over eenvoudige en uitdagende beweegactiviteiten missen om binnen de opvang kinderen een eenvoudig en uitdagend beweegaanbod te bieden.

(Denk hierbij aan vaardigheden als: het duidelijk en goed uitleggen van een activiteit, het makkelijk kunnen aanpassen van een activiteit tijdens het spel, het creatief zijn in het bedenken van nieuwe activiteiten en het laten meedenken van de kinderen tijdens de activiteiten.)

In 5 opleidingscentra is Beweegplezier vanaf 4 geïntegreerd in het curriculum. Veel opleidingen doen nog te weinig met het aanreiken van kennis over eenvoudig, uitdagend en op de leeftijd afgestemd beweegaanbod in hun opleidingsaanbod, bijvoorbeeld opleidingen voor pedagogisch werk of pedagogische hulpverlening. De opleidingen die wel veel aan bewegen doen in hun opleiding (bijvoorbeeld CIOS, S&B en ALO) richten zich vaak op de bestaande sporten. Het aanbod van eenvoudige, uitdagende en recreatieve activiteiten blijft vaak achter. Het aanbieden van bestaande sporten wordt vaak binnen een vereniging uitgevoerd. Binnen een bso is het van belang dat kinderen kennis maken met verschillende takken van sport op eenvoudige wijze en plezier beleven aan bewegen. Hierbij zijn de meer recreatieve beweegactiviteiten interessant voor elk kind.

Er zijn op het moment 36 MBO opleidingen sport en Bewegen op 46 locaties en 6 HBO opleidingen. (NOC*NSF sportopleidingen in beeld).

Doelgroepen

De einddoelgroep wordt gevormd door kinderen in Nederland van 4-12 jaar, die gebruik maken van de professionele opvang (buitenschoolse opvang, naschoolse opvang).

De einddoelgroep wordt onderverdeeld in 4-8 jarigen en 8-12 jarigen gezien het verschil in aanbod van beweegactiviteiten.

Intermediaire doelgroep

  • de professionals die werken met kinderen in de leeftijd 4-12 jaar binnen de professionele opvang; pedagogisch medewerkers en managers
  • studenten binnen relevante opleidingen zoals SP, SPH, ALO, CIOS en PABO
  • professionals die de training Beweegplezier vanaf 4 willen aanbieden aan professionals binnen de opvang of studenten binnen de opleiding

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Hoofddoel einddoelgroep
Kinderen van 4-12 jaar bewegen meer in de opvang, doordat ze gebruik maken van een kwalitatief en kwantitatief goed beweegaanbod.

Doel intermediaire doelgroep
Pedagogisch medewerkers binnen de opvang zijn in staat om kinderen een kwalitatief en kwantitatief goed sportaanbod te doen in een omgeving die bewegen stimuleert.

Subdoel

Subdoelen einddoelgroep:

  1. Kinderen van 4-12 jaar beleven in de opvang meer plezier aan bewegen en spelen.
  2. Kinderen van 4-12 jaar maken in de opvang meer gebruik van eenvoudige beweegmaterialen.
  3. Kinderen van 4-12 jaar ervaren in de opvang een uitdagende omgeving om meer te bewegen.
  4. Kinderen van 4-12 jaar in de opvang hebben betere motorische vaardigheden doordat de pedagogisch medewerkers hen stimuleren om te bewegen. 

Subdoelen intermediaire doelgroep:

  1. (toekomstig) pedagogisch medewerkers binnen de opvang zijn zich meer bewust over het belang van bewegen voor kinderen
  2. (toekomstig) pedagogisch medewerkers binnen de opvang beschikken over meer vaardigheden om beweegactiviteiten uit te voeren
  3. (toekomstig) pedagogisch medewerkers binnen de opvang hebben meer kennis over de mogelijkheden beweegactiviteiten aan te bieden
  4. (toekomstig) pedagogisch medewerkers binnen de opvang hebben meer kennis en vaardigheden over het gebruik van eenvoudige materialen met betrekking tot spelenderwijs bewegen
  5. (toekomstig) pedagogisch medewerkers binnen de opvang zijn meer betrokken bij de beweegactiviteiten van de kinderen
  6. (toekomstig) pedagogisch medewerkers binnen de opvang integreren de beweegactiviteiten in het beleid van de organisatie.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Met Beweegplezier vanaf 4 worden kinderen uitgedaagd om te spelen en te bewegen, he t plezier te ervaren van bewegen en spelen. De werkwijze kan worden toegepast binnen organisaties waar kinderen van 4-12 jaar komen specifiek de professionele opvang. Groepsleiding of begeleiders van de kinderen moeten dan wel toegerust zijn om met de kinderen spelenderwijs te bewegen. Beweegplezier vanaf 4 richt zich op de mogelijkheid om spelenderwijs te bewegen te integreren in de dagelijkse structuur van een buitenschoolse opvang of naschoolse opvang.

Beweegplezier vanaf 4 op de werkvloer

Beweegplezier vanaf 4 kan uitgevoerd worden op alle plekken waar kinderen van 4-12 jaar zich bevinden maar specifiek op de professionele opvang.

Het uitgangspunt is dat er elke dag bewogen moet worden. Op een dag moeten de kinderen minimaal 60 minuten actief in beweging zijn. De Beweegplezier vanaf 4 activiteiten zijn hiervoor geschikt.

Hoe dit wordt uitgevoerd binnen de verschillende organisatie is divers. Elke organisatie voert de beweegactiviteiten uit op de manier die bij hun locatie en praktijk aansluit. Dit kan zijn elke dag een uur beweegplezieractiviteiten of het integreren van beweegplezieractiviteiten gedurende de hele dag op momenten dat het kan.

Op deze manier geeft ieder de interventie een eigen invulling. Dit maakt Beweegplezier vanaf 4 bij uitstek een interventie waar professionals mee aan het werk kunnen in de eigen praktijk en met de eigen visie op hun pedagogisch beleid.

Beweegplezier vanaf 4 op de locatie houdt in:

  • Elke dag Beweegplezieractiviteiten, liefst in het totaal een uur bewegen
  • Opbouw in aanbod in leeftijd en moeilijkheid
  • Een beweegplezieractiviteit moet minimaal 10 minuten duren, gedurende de dag kunnen 6 activiteiten worden aangeboden
  • Alle kinderen moeten mee kunnen doen
  • Pedagogisch medewerkers doen zelf mee, begeleiden actief de activiteiten

Om Beweegplezier vanaf 4 in de praktijk uit te voeren krijgen de professionals of studenten in opleiding een training. Deze training wordt verzorgd door een trainer Beweegplezier vanaf 4, die op zijn/haar beurt weer is opgeleid door Huis voor Beweging (door middel van een ‘Train de trainers cursus’).

Training

De training voor de pedagogische medewerkers duurt 7 bijeenkomsten van 2,5 uur. In de training worden professionals werkend met de doelgroep 4-12 jarigen én studenten geschoold en ondersteund in het ontwikkelen én uitvoeren van een uitdagend speels beweegaanbod. De training richt zich op het aanleren van vaardigheden zoals creativiteit, begeleiding en spelinzicht.

De training kan achter elkaar gevolgd worden in hele dagen of elke week een dagdeel. Dit is voor elke organisatie verschillend en wordt op maat aangeboden. De trainingen worden gegeven door gecertificeerde trainers die een ‘Train de trainers cursus’ hebben gevolgd.

Train-de-trainer

De train-de-trainer voor professionals die trainer willen worden omvat 5 dagdelen. In de train-de-trainer Beweegplezier vanaf 4 worden professionals door Huis voor Beweging opgeleid tot gecertificeerd trainer. Gecertificeerde trainers kunnen de training Beweegplezier vanaf 4 zelfstandig uitzetten binnen hun eigen organisatie of in het land. De train-de-trainer kan worden gevolgd door onder andere medewerkers van een school, buitenschoolse opvang, welzijnsorganisatie, onderwijsbegeleidingsdienst, opleidingsinstituut, sportservicepunt, provinciale sportraad of gemeente.

Locaties en Uitvoering

De interventie wordt uitgevoerd binnen de professionele opvang, buitenschoolse opvang, naschoolse opvang of mogelijk ook buurthuis. Opgeleide professionals voeren de beweegactiviteiten uit met de kinderen en zorgen voor een eenvoudig en uitdagend beweegaanbod. Groepsleiding of begeleiders van kinderen die de training Beweegplezier vanaf 4 hebben gevolgd zijn toegerust om met de kinderen spelenderwijs te bewegen waardoor zij een goed beweegaanbod kunnen uitvoeren met en aanbieden aan de kinderen.

De interventie omvat de training Beweegplezier vanaf 4. Deze wordt uitgevoerd door, door Huis voor Beweging opgeleide trainers Beweegplezier vanaf 4. Deze trainingen vinden veelal plaats op een locatie voor buitenschoolse opvang of op in een beweegruimte/sportzaal. De deelnemers zijn de pedagogisch medewerkers van buitenschoolse opvang.

De interventie omvat tevens de train de trainer Beweegplezier vanaf 4. Deze wordt uitgevoerd door Huis voor Beweging. Deelnemers zijn professionals die opgeleid willen worden als trainer Beweegplezier vanaf 4. Dit zijn vaak: pedagogisch medewerkers niveau 4, medewerkers van sportraden, freelancers, docenten van opleidingen Sport & bewegen en pedagogisch werk. De train de trainer wordt gehouden po de trainingslocatie van Huis voor Beweging.

Ondersteuning

Advisering en ondersteuning

Huis voor Beweging ondersteunt en adviseert organisaties bij het ontwikkelen van beleid rondom bewegen met kinderen. Er wordt in overleg met de organisatie bekeken welke ondersteuning gewenst is en welke mogelijkheden in de praktijk kunnen worden ingezet. Bij deze vorm van advisering en ondersteuning levert Huis voor Beweging maatwerk.

Train-de-trainer

De training Beweegplezier vanaf 4 wordt uitgevoerd door trainers Beweegplezier vanaf 4 die zijn opgeleid door Huis voor Beweging. Doordat er trainers worden opgeleid die op hun beurt weer professionals opleiden ontstaat er een olievlek waardoor er steeds meer professionals worden opgeleid om met Beweegplezier vanaf 4 aan het werk gaan binnen hun lokale situatie. Hierdoor komen steeds meer kinderen in aanraking met de beweegactiviteiten van Beweegplezier vanaf 4.

Elke organisatie kiest zijn eigen manier van implementeren. De interventie biedt verschillende mogelijkheden welke aan bod komen tijdens de trainingen.

Beweegplezier vanaf 4 voor de kinderen op de locaties is verschillend.

Elke organisatie voert Beweegplezier vanaf 4 uit op de manier die bij hun locatie en praktijk aansluit. Dit kan zijn elke dag een half uur Beweegplezier vanaf 4 activiteiten of het integreren van Beweegplezier vanaf 4 activiteiten gedurende de hele dag op momenten dat het kan.

Op deze manier geeft ieder Beweegplezier vanaf 4 een eigen invulling. Dit maakt Beweegplezier vanaf 4 bij uitstek een interventie waar professionals mee aan het werk kunnen in de eigen praktijk en met de eigen visie op hun pedagogisch beleid.

Hoewel Beweegplezier vanaf 4 op verschillende manieren kan worden geïmplementeerd verandert dit de inhoud van de interventie niet waardoor de kwaliteit van de interventie kan worden gewaarborgd.

Opleidingsinstituten

Door Beweegplezier vanaf 4 deel te laten uitmaken van het curriculum van opleidingsinstituten in de sectoren welzijn, sociale dienstverlening, gedrag, gezondheidszorg, en sport en bewegen wordt Beweegplezier vanaf 4 ‘aan de voordeur’ aangeboden. Een groot aantal studenten, dat één van deze opleidingen afrondt, gaat later werken met kinderen.

Opleidingsinstituten zoals CIOS, ALO, SPW, SPH en S&B die Beweegplezier vanaf 4 aanbieden benadrukken het belang van bewust aandacht besteden aan bewegen met kinderen en geven hun studenten vaardigheden mee die belangrijk zijn voor hun beroepsuitoefening later. Door Beweegplezier vanaf 4 op te nemen in het curriculum wordt een directe link gelegd met maatschappelijke ontwikkelingen, zoals intrinsieke motivatie, voorbeeldgedrag, de toename van overgewicht, sportieve opvang en wensen uit het werkveld. De opleiding richt hiermee het onderwijs in vanuit een marktbehoefte.

Materialen

Als ondersteuning voor het verankeren van bewust bewegen met kinderen binnen de organisatie, zijn diverse producten ontwikkeld. Beweegplezier vanaf 4 richt zich op deskundigheidsbevordering en bestaat uit informatieve en promotionele producten.

Beweegspeelkaarten

De beweegspeelkaarten zijn een set speelkaarten waarbij op elke kaart een beweegspel staat afgebeeld. Het spel is eenvoudig te spelen, voor de kinderen alleen of met ouders. Elke kaart is een idee om een leuk beweegspel te ontdekken.

De kaarten zorgen ervoor dat zowel kinderen als professionals handvatten in handen hebben welke eenvoudige en uitdagende beweegactiviteiten kunnen worden ingezet/gespeeld.

Website www.huisvoorbeweging.nl

Beweegplezier vanaf 4 is geen statisch product. Huis voor Beweging verzamelt en ontwikkelt voortdurend informatie over bewegen met kinderen. Professionals en ouders kunnen op de website informatie vinden over bewegen met kinderen. De website bevat tips en ideeën over spelenderwijs bewegen met kinderen en informatie over alle producten van Beweegplezier vanaf 4. De website geeft ook informatie over bestelmogelijkheden en tarieven van de Beweegplezier vanaf 4 producten.

Handreiking ‘Beweegplezier vanaf 4’ met alle activiteiten / beweegaanbod voor de kinderen. (deze wordt verstrekt na het volgen van een training Beweegplezier vanaf 4).

De handreiking wordt niet los verkocht. Het is een naslagwerk voor trainers en professionals. Beweegplezier vanaf 4 gaat ervan uit dat na het volgen van de training de professional in staat is om zonder handreiking aan de gang te gaan met bewegen met kinderen. De eigen creativiteit staat voorop in het ontwikkelen van vaardigheden in het aanbieden van een goed beweegprogramma. Hier is geen ondersteuning vanuit een handreiking nodig, de handreiking biedt alleen een handvat voor het terughalen van de informatie opgedaan in de training.

Organisatie

Organisatie: Huis voor Beweging
Telefoon nummer organisatie: 0653219879

Contactpersoon

Naam: Yrsa Wagemaker
Mobiel nummer: 0653219879
Email: yrsa@huisvoorbeweging.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.