Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Beweegkriebels Plus

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Beweegkriebels Plus maakt gebruik van selectieve preventie. Het gaat om kinderen (en hun ouders) met (een risico op) overgewicht of kinderen als risicogroep (ouders met overgewicht, lage SES, ongezonde leefstijl.

Hoofddoel is voorkomen en stabiliseren van overgewicht bij jonge kinderen (2,5-4 jaar) door het volgen van een 10-wekelijks leefstijl programma waarbij structurele doorstroming naar vervolg aanbod centraal staat. Tevens wordt gewerkt aan het bewerkstelligen van gedragsverandering bij ouders op het gebied van voeding, beweging en opvoeding bij jonge kinderen met (risico op) overgewicht.

Beweegkriebels Plus is een 10 wekelijks programma voor ouder en kind met de thema’s: bewegen, voeding, opvoeding en leefstijl. 10 weken lang één uur waarbij een half uur ouder en kind samen zijn en een half uur ouder en kind apart zijn. Tevens is er een individueel begeleidingstraject naar vervolgaanbod voor elk kind. Lokaal wordt gewerkt (door)ontwikkelen vervolgaanbod lokaal en het opleiden van professionals voor passend vervolgaanbod.

Probleembeschrijving

Probleemanalyse

Kinderen vinden bewegen van nature leuk (Boreham & Riddoch, 2001). Ze spelen en zijn actief vanuit zichzelf, maar hedendaags, worden kinderen belemmerd in dit natuurlijke gedrag door de omgeving. De manier waarop wijken worden ontworpen, evenals de invloed van ouders en verzorgers op de kinderen neigen ernaar kinderen hun vermogen om voldoende te bewegen te verminderen. (Giles-Corti, Kelty, Zubrick & Villanueva, 2009). Te weinig bewegen op jonge leeftijd kan overgewicht als gevolg hebben. De leeftijd vóórdat kinderen naar school gaan blijkt de belangrijkste periode voor de ontwikkeling van toekomstig overgewicht (Wilke ea, 2012).

Kinderen tussen de 0 en 4 jaar zijn vaak inactief gedurende de dag en weinig kinderen behalen de aanbevolen richtlijn voor lichamelijke activiteit (Bornstein e.a.,2011; Goldfield e.a., 2012). Recente studies laten zien dat kinderen van deze leeftijd minder dan 5% van de dag lichamelijk actief zijn op een middelmatig intensiteit niveau. Daarnaast zijn deze kinderen drie kwart van de tijd dat ze wakker zijn, sedentair (Reilly e.a., 2004). Het beweeggedrag van kinderen (0-4 jaar) is een groot probleem. In Nederland is de richtlijn over gezond bewegen voor kinderen van 0-5 jaar nog in ontwikkeling. Echter ook in Nederland, net als andere landen, zal de richtlijn stellen dat kinderen (0-5 jaar), die zelfstandig kunnen lopen, minstens 180 minuten per dag fysiek actief moeten zijn. Interventies gericht op het bevorderen van beweeggedrag bij kinderen is daarom van belang.

In het verlengde hiervan zijn ouders vaak niet op de hoogte van het belang van bewegen voor jonge kinderen en de gevolgen die inactiviteit met zich mee brengt. Daarnaast zijn ouders zich niet goed bewust van de inactieve leefstijl van hun kinderen. Onderzoek toont aan dat 90% van de moeders van inactieve kinderen denken dat hun kinderen actief genoeg zijn (Hesketh ea, 2013). Ouders weten vaak niet wat voor mogelijkheden er zijn, welke activiteiten ze kunnen inzetten of hoe ze hun kind kunnen uitdagen tot bewegen. Ervaringen die een kind in zijn eerste levensjaren opdoet hebben een grote invloed op zijn ontwikkeling omdat die eerste jaren een gevoelige periode zijn voor de ontwikkeling. Wanneer een kind in een weinig stimulerende omgeving opgroeit, om de een of andere reden een achterstand in ontwikkeling oploopt, is de kans groot dat er een sneeuwbaleffect optreedt: wanneer er niet wordt ingegrepen wordt de achterstand in ontwikkeling steeds groter (Riksen-Walraven).

Door al vanaf jonge leeftijd te bewegen, en te leren wat bewegen is, zal bewegen meer een gewoonte zijn waardoor de kans op bewegen op latere leeftijd groter is (Herman e.a., 2009). Families geven aan dat plezier tijdens bewegen van belang is om ervoor te zorgen dat een actieve leefstijl binnen families wordt gevolgd (Jerica e.a., 2012).

Tevens is er nog weinig lokaal beweegaanbod voor de jongste leeftijdsgroep en binnen de sportverenigingen is erg beperkte knowhow over sporten met 2,5-4 jarigen.

Doelgroepen

Kinderen 2,5-4 jaar met (risico) op overgewicht.

De interventie maakt gebruik van selectieve preventie. Selectieve preventie is gericht op (hoog) risicogroepen in de bevolking, met als doel de gezondheid van specifieke risicogroepen te bevorderen.

Het gaat om kinderen met (een risico op) overgewicht of kinderen als risicogroep (ouders met overgewicht, lage SES, ongezonde leefstijl) waaronder:

  • Kinderen met beginnend overgewicht
  • Kinderen met ouders die overgewicht hebben
  • Inactiviteit binnen het gezin
  • Ongezonde leefstijl binnen het gezin

De kinderen worden doorverwezen door consultatiebureau, peuterspeelzaal, opvang, huisarts, leefstijlcoach en/of buurtsportcoach uit de buurt/wijk. Ook kunnen kinderen vanuit de sportvereniging worden doorverwezen.

Ouders met jonge kinderen (2,5-4 jaar).

Uit onderzoek blijkt dat in gezinnen met kinderen van 0-4 jaar frequent gedrag voorkwam dat op latere leeftijd in verband staat met overgewicht. Door interventies in te zetten bij jonge leeftijdsgroepen kan worden voorkomen dat ongezonde leef- en opvoedingsstijlen ontstaan. (Boonekamp, 2008).

Intermediaire doelgroep

Het interventie projectteam. Bij de start van de interventie wordt het projectteam Beweegkriebels Plus opgeleid in het implementeren van de interventie en het begeleiden van de kinderen en hun ouders naar structureel beweegaanbod of vervolgaanbod. Aangezien een sluitend netwerk rondom het jonge kind een belangrijk onderdeel van de interventie is zullen de projectleden tevens worden geschoold in het opzetten en onderhouden van een lokaal netwerk.

Projectleden zijn:

  • projectleider
  • beweegcoach / buurtsportcoach
  • gewichtsconsulent / diëtist
  • gedragsdeskundige

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Voorkomen en stabiliseren van overgewicht bij jonge kinderen (2,5-4 jaar) door het volgen van een totaal leefstijl programma waarbij structurele doorstroming naar vervolg aanbod centraal staat.

Het bewerkstelligen van gedragsverandering bij ouders op het gebied van voeding, beweging en opvoeding bij jonge kinderen met (risico op) overgewicht.

Subdoel

Doelgroep jonge kinderen:

  • kwalitatief beter bewegen & positieve attitude en plezier in bewegen ontwikkelen
  • verbeterd eet en drinkpatroon: water drinken en fruit eten is vanzelfsprekend
  • ontwikkelen sociale vaardigheden

Doelgroep ouders:

  • gezondere keuzes kunnen maken over voeding en beweging binnen het gezin
  • strategieën om gezonder te eten binnen het gezin en een actievere leefstijl voor je kind te stimuleren
  • handvaten, advies over voeding en beweging zodat ze verschillende alternatieven hebben om de gezondheid van het kind te verbeteren
  • bewustwording ten aanzien van een gezonde leefstijl van kinderen en ouders
  • het geven van handvatten voor het komen tot een gezonde en actieve leefstijl

Netwerk rondom het jonge kind

  • sluitend netwerk creëren rondom het jonge kind

Lokale sportverenigingen

  • passend sportaanbod creëren voor de doelgroep 2,5-4 jaar en/of ouder-kind sport

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Beweegkriebels Plus is:

  • 10 wekelijks programma voor ouder en kind met de thema’s: bewegen, voeding, opvoeding en leefstijl
  • 10 weken lang 1 uur waarbij een half uur ouder en kind samen en een half uur ouder en kind apart.
  • individueel begeleidingstraject naar vervolgaanbod voor elk kind

Lokaal

  • (door) ontwikkelen vervolgaanbod lokaal
  • opleiden van professionals voor vervolgaanbod

Fase 1: niveau organisatie

Doorlooptijd: maand 1,2,3

Beweegkriebels Plus aanvraag:

Intake met interventie eigenaar

Samenstellen projectteam

Planning en coördinatie

Netwerkbijeenkomst lokale professionals voor doorverwijzing

Fase 2: niveau professionals / projectteam

Doorlooptijd: maand 3, 4, 5

Scholing van het projectteam Beweegkriebels Plus van 1 dag (interventie eigenaar)

Voorbereiding interventie door betrokken professionals

Werving kinderen en ouders

Voorlichtingsbijeenkomst en intake

Opzetten/inventariseren lokaal vervolgaanbod

Fase 3: niveau professionals / projectteam /ouders en kinderen

Doorlooptijd: maand 6, 7, 8

Beweegkriebels Plus traject

10 weken

1 uur per week bijeenkomst met kinderen en ouders

Fase 4: niveau professionals en ouders

Doorlooptijd: maand 7, 8

Individuele begeleiding ouders en kind naar vervolgaanbod

Fase 5: niveau professionals / projectteam

Doorlooptijd: maand 8, 9, 10,11

Monitoring vervolgaanbod / doorstroom 3 maanden na traject

Fase 6: niveau organisatie en projectteam

Doorlooptijd: maand 7, 8, 9, 10, 11

Evaluatie & borging

Opzet volgend traject

Locaties en Uitvoering

Er zijn verschillende organisaties die Beweegkriebels Plus kunnen faciliteren, aanbieden of promoten.

Hoe meer verschillende organisaties de Beweegkriebels Plus communiceren hoe groter de kans dat Beweegkriebels Plus tussen de oren komt te zitten van diegenen die moeten doorverwijzen. Tevens is van belang dat lokaal Beweegkriebels Plus wordt uitgedragen en naar ouders gecommuniceerd. Herhaling is een belangrijk middel om de boodschap te verspreiden.

Voor het slagen van de interventie Beweegkriebels Plus is een goed lokaal netwerk noodzakelijk en is de inzet van professionals wenselijk. Er moet een goed netwerk worden gebouwd rondom ouder en kind en de organiserende partij moet het netwerk bouwen en onderhouden in de toekomst. Een netwerk bestaande uit onder andere; peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, huisarts, fysiotherapeut, consultatiebureau en de organisaties voor het vervolgaanbod.

De organisaties die Beweegkriebels Plus kunnen uitvoeren

  • Gemeenten
  • Welzijnsorganisaties
  • Sportorganisaties

De bijeenkomsten worden verzorgd op een goed bereikbare en bekende locatie in de wijk. Er moet kunnen bewogen worden (gymzaal / sportzaaltje) en er moeten 2 afsluitbare ruimtes zijn waar kinderen en ouders apart kunnen verblijven.

Hieronder wordt in schema naar een voorbeeld van de gemeente Amsterdam weergegeven welke organisaties zijn betrokken bij de werving van de deelnemers, implementatie en uitrol van de interventie en doorstroom naar het vervolgaanbod.

Ondersteuning

Implementatie lokaal

Om Beweegkriebels Plus te implementeren moet het projectteam worden geschoold. Belangrijk voor implementatie is dat het lokale netwerk rondom het jonge kind vooraf wordt betrokken en een rol heeft in de doorverwijzing. Hiervoor is het ook van belang dat alle aanbieders rondom Beweegkriebels Plus op de hoogte zijn van de bijeenkomsten en alle overige aanbieders.

De bijeenkomsten zijn vastgelegd in de beschikbare handboeken.

Implementatie landelijk:

De landelijke implementatie van Beweegkriebels Plus wordt door de interventie eigenaar / Huis voor Beweging uitgevoerd. Middels een communicatieplan wordt Beweegkriebels Plus onder de aandacht gebracht van organisaties en opleidingen.

Huis voor Beweging zal de komende jaren Beweegkriebels Plus ondersteunen, faciliteren en door ontwikkelen.

De interventie wordt landelijk bekend gemaakt via websites, advertenties en mailingen.

Materialen

Werving:

  • Communicatie- en wervingsmateriaal
  • Persbericht
  • Flyers
  • Logo’s

Uitvoering:

  • Handboek voor elke professional voor eigen onderdeel (beweegcoach, voedingsdeskundige, gedragsdeskundige)
  • Handboek Beweegkriebels Plus (projectleider)
  • Beweegspeelkaarten (kinderen en ouders)
  • App Beweegspeelkaarten (kinderen en ouders)
  • Sociale beweegkaart en overzicht van het vervolgaanbod

Evaluatie:

  • Evaluatieformulieren voor projectteam
  • Evaluatieformulieren voor ouders
  • Smiley evaluatie voor kinderen

Organisatie

Organisatie: Huis voor Beweging
Telefoon nummer organisatie: 06 53219879

Organisatie: Huis voor Beweging
Telefoon nummer organisatie: 06 22485922

Contactpersoon

Naam: Yrsa Wagemaker
Mobiel nummer: 06 53219879
Email: yrsa@huisvoorbeweging.nl

Naam: Monique Hampsink
Mobiel nummer: 06 22485922
Email: monique@huisvoorbeweging.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.