Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Be InterACTive - vrouwen, sport met ons mee

Interventie

Erkenning

Goed onderbouwd

De interventie Be InterACTive bestaat uit wandel- en hardlooptrainingen specifiek afgestemd op vrouwen die leven in een sociaal isolement. Het doel van de interventie is het verbeteren en versterken van de fysieke en mentale conditie en de sociale positie van vrouwen. In de praktijk zijn dit vaak migrantenvrouwen uit niet-westerse landen.

Probleembeschrijving

Overgewicht wordt veroorzaakt door een positieve energiebalans: er komt meer energie binnen met de voeding dan er wordt verbruikt. De body mass index (BMI, gewicht/lengte2) geeft aan of er sprake is van overgewicht of obesitas. Bij volwassenen spreekt men van een gezond gewicht bij een BMI tussen de 18,5 en 25 kg/m2, van overgewicht bij een BMI tussen de 25 en de 30 kg/m2 en van obesitas bij een BMI > 30 kg/m2. (Visscher et al, 2010a) Wereldwijd komt overgewicht steeds meer voor: de WHO schat dat er in 2005 ongeveer 1,6 miljard volwassenen overgewicht hadden en dat er 400 miljoen mensen met obesitas waren. Voor 2015 verwacht de WHO dat dit aantal verder toeneemt, naar resp. 2,3 miljard en 700 miljoen. (World Health Organisation, 2006) Ook in Nederland neemt overgewicht en obesitas toe, bij volwassen mannen en vrouwen, maar ook bij kinderen en ouderen (Schokker et al, 2007). De meest recente cijfers van het CBS, op basis van zelfgerapporteerde lengte en gewicht, laten zien dat in 2009 35,4% van de volwassenen overgewicht had en nog eens 11,8% obesitas (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2010). Dit is waarschijnlijk nog een onderschatting, want zelf-gerapporteerde gegevens geven vaak een lagere schatting dan onderzoeken waarin lengte en gewicht gemeten worden (Visscher et al, 2006).

Mensen met overgewicht hebben een hoger risico op allerlei gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2, spier- en gewrichtsproblemen en sommige soorten kanker, en een verminderde kwaliteit van leven (World Health Organisation, 2000). In een review en meta-analyse vonden Luppino et al (2010) een wederkerig verband tussen depressie en obesitas: het hebben van obesitas geeft een hoger risico op het ontwikkelen van een depressie, het hebben van een depressie een hogere kans op het ontstaan van obesitas.

Naast voeding en bewegen is er steeds meer bewijs voor de invloed van sociale en psychische factoren op het ontstaan van overgewicht (Visscher et al, 2010b). Overgewicht en obesitas komen meer voor bij lageropgeleiden (Uiters & Verweij, 2010; Schokker et al, 2007) en bij Nederlanders met een allochtone achtergrond (Van Bakel & Zantinge, 2010; Brussaard et al, 2001; Leest et al, 2002). Onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau laat zien dat integratie in de Nederlandse samenleving leidt tot minder overgewicht (Dagevos & Dagevos, 2008). Vooral allochtone vrouwen zijn een risicogroep (Van Bakel & Zantinge, 2010).

Het SCP rapport ‘Sociale atlas van vrouwen uit etnische minderheden’ (Keuzenkamp & Merens, 2006) stelt dat allochtone vrouwen, en dan met name de Turkse en Marokkaanse vrouwen, op zowel gezondheid (overgewicht, diabetes), leefstijl (beweging) als sociale integratie (niveau van onderwijs, startkwalificatie en taalvaardigheid) minder goed scoren dan autochtone Nederlandse vrouwen. Hosper en collega’s (2007) vonden in een cross-sectioneel onderzoek een verband tussen acculturatie en lichamelijke activiteit bij 1e en 2e generatie Turkse immigranten in Nederland. Daarbij geven zij aan dat barrières in de fysieke en sociale omgeving er voor zorgen dat acculturatie niet altijd samen gaat met toegenomen lichamelijke activiteit. Be InterACTive is ontwikkeld om de slechte gezondheidssituatie en sociale positie van allochtone vrouwen te verbeteren. Door samen buitenshuis te bewegen, werken de vrouwen aan hun gezondheid, doen zij nieuwe contacten op en zijn zij zichtbaar aanwezig in hun eigen wijk.

Doelgroepen

Vrouwen uit achterstandsbuurten die gedeeltelijk in een sociaal isolemen zitten.

De verdere kenmerken van de doelgroep van Be InterACTive zijn afhankelijk van de samenstelling van de buurt waar Be InterACTive wordt ingezet. In de praktijk is het grootste deel van de deelneemsters van allochtone afkomst. De meerderheid is van Marokkaanse of Turkse afkomst en is moslim. Overige deelneemsters komen uit verschillende landen (zoals Nederland, Somalië, Soedan, Suriname, etc.). Hun leeftijd varieert van 18 tot boven de 65 jaar. Veel vrouwen leven in een sociaal isolement en hebben een slechte gezondheid (met name overgewicht).

Intermediaire doelgroep

Om de einddoelgroep te bereiken, wordt bij het opstarten van een nieuwe groep geworven bij sleutelorganisaties en -instellingen. Welke sleutelorganisaties dit precies zijn, is afhankelijk van de buurt waar de interventie wordt ingezet. Hierbij kan gedacht worden aan allerlei organisaties die direct contact hebben met onze doelgroep zoals huisartsen, buurthuizen, fysiotherapiepraktijken, moskeeën, vrouwencentra, etc. Na de start van een groep gaat Be InterACTive in de groep op zoek naar een vrouw die de rol van ambassadrice voor de groep op zich kan nemen. Zij vormt een sleutelfiguur die na de start van de groep geïdentificeerd wordt.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het einddoel van Be Interactive is tweeledig. Daarnaast worden onderstaand de subdoelen weergegeven:

  1. Be Interactive verbetert de fitheid en gezondheid van de deelneemsters in een cyclus van 40 trainingen.
  2. Be InterACTive verbetert de sociale positie van de deelneemsters.

Subdoel

  • Deelneemsters gaan meer bewegen.
  • Deelneemsters worden zich bewust van het belang van een gezonde leefstijl: gezonde voeding en beweging.
  • Het overgewicht van de deelneemsters neemt af door Be InterACTive.
  • Deelneemsters gaan meer bewegen.
  • Deelneemsters worden zich bewust van het belang van een gezonde leefstijl: gezonde voeding en beweging.
  • Het overgewicht van de deelneemsters neemt af door Be InterACTive.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De kern van Be InterACTive is dat een groep allochtone vrouwen (12-20 personen) uit een achterstandsbuurt gedurende een cursusperiode wekelijks samen gaat bewegen in de buurt. Een cursus duurt 10 weken, waarbij elke week 1 uur looptraining en een half uur gezondheidsvoorlichting gegeven wordt. De cursus wordt afgesloten met deelname aan een evenement. Na deze eerste cursus kan de groep doorgaan met samen lopen doordat er een trainster uit de groep vrouwen wordt geworven en opgeleid. De interventie is zo opgezet dat tijdens de cursus en in de contacten met de vrouwen daaromheen wordt gewerkt aan sociale integratie en participatie. Cursus: 10 weken, met elke week 1 uur looptraining en 0,5 uur gezondheidsvoorlichting.

Afsluitend kunnen de vrouwen deelnemen aan een evenement. Na deze 10 weken kan een nieuwe serie van 10 weken volgen.

Locaties en Uitvoering

De wandel- en hardloopgroepen vinden buiten plaats direct in de buurt waar de deelneemsters wonen. Het startpunt is meestal in een buurthuis, een school of een zorgcentrum. Dit is belangrijk om verschillende redenen:

  1. de deelneemsters worden op deze wijze uitgedaagd meer van hun buurt te verkennen dan zij doen in hun wandeling naar de school van hun kinderen, de winkel of de huisarts;
  2. de interventie is hiermee zichtbaar voor andere, potentiële deelneemsters die zich daarom eerder zullen aansluiten bij de trainingen;
  3. de deelneemsters vormen een rolmodel voor andere bewoners van de buurt door te laten zien dat je ook als niet-westerse vrouw of vrouw met overgewicht buiten kunt sporten;
  4. de interventie kan zo tegen relatief lage kosten en op veel plaatsen worden aangeboden omdat geen speciale accommodatie nodig is.

De voorlichtingen die niet terloops, tijdens de training worden gegeven, vinden plaats op de locatie van het startpunt voor of na de training.

Bij de organisatie is naast de stichting Be InterACTive nog een aantal andere organisaties betrokken.

Stichting Be Interactive en Stichting SEZO-Vrouw en Vaart ondersteunen lokale organisaties bij het opzetten van loopgroepen. Dit doen zij met advies, informatiebijeenkomsten, een helpdesk, een website, een handleiding, communicatiemateriaal en begeleiding bij een aantal hardloopevenementen per jaar.

Lokale organisaties spelen een rol als initiatiefnemer, lokale eigenaar, netwerkpartner en als partner in de werving van deelneemsters. Initiatiefnemers en eigenaren zijn meestal de gemeente of een lokale welzijnsorganisatie. Netwerkpartners zijn vaak andere welzijnsorganisaties, sportverenigingen, scholen en lokale zorgverleners. Zij spelen vaak een belangrijke rol bij de werving van deelneemsters.

De lokale sponsor financiert de sportschoenen die vrouwen krijgen wanneer zij deel gaan nemen aan de trainingen.

Ondersteuning

Stichting Be Interactive biedt de volgende ondersteuningsmogelijkheden van de lokale initiatiefnemer:

  1. Een handleiding waarin uitgebreid staat beschreven hoe de interventie moet worden geïmplementeerd en gestart en aan welke randvoorwaarden moet worden voldaan om de interventie te laten slagen;
  2. Communicatiemateriaal zoals posters, flyers, powerpointpresentaties en een filmpje over de interventie. Het communicatiemateriaal kan worden aangepast aan lokale wensen;
  3. Advies op maat op basis van de deskundigheid die binnen Be Interactive is opgebouwd;
  4. Helpdesk die kan worden benaderd met praktische vragen over het opzetten en begeleiden van de groepen;
  5. Voorlichtingsbijeenkomsten over de opzet en begeleiding van de wandel- en hardloopgroepen op verzoek van lokale initiatiefnemers voor lokale netwerkpartners die worden betrokken bij de implementatie en de start van de groep;
  6. Een website waarop de groepen staan aangekondigd en waar eventuele persberichten en artikelen kunnen worden geplaatst over lokale groepen.
  7. Cursussen voor trainsters en begeleiding van trainsters toevoegen.

Materialen

• Website: www.beinteractive.org

• Film over Be InterACTive (ca. 20 minuten), waarin de doelgroep aan het woord is

• Handleiding Be InterACTive (in ontwikkeling)

• Jaarplan Be InterACTive 2010

• Onderzoeksrapport ‘Evaluatie Start to Run training voor vrouwen’ door J.W. van de Velde en E.J. Markus, Amsterdam (2006).

• Stageverslag onderzoek naar empowerment en participatie door Be InterACTive, door Chloe Lopez Cardoso

• Beschrijving in “Evaluatie van kansrijke beweegprogramma’s om lichaamsbeweging in de bevolking te bevorderen. Fase 2” door Leemrijse, Ooms en Veenhof van onderzoeksinstituut NIVEL

Organisatie

Organisatie: Stichting Be Interactive
Telefoon nummer organisatie: 020 410 0452

Contactpersoon

Naam: Joke Kop
Telefoon nummer: 020 410 0452
Mobiel nummer: 06 1148 1527
Email: j.kop@sezo.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.