Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Basketball's Cool

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Elke basketballclub kent het probleem: kinderen zijn enthousiast gemaakt met clinics op scholen, maar de doorstroom naar de vereniging valt tegen omdat de contributie te hoog is (kosten), omdat de sportervaring op school niet leuk was (fun), of omdat de er geen vereniging in de buurt zit (wijk). De wijkactviteit Basketball’sCool kan in die gevallen uitkomst bieden.

De Basketball’sCool is een interventie die het mogelijk maakt basketbal voor kinderen toegankelijk te maken in de wijk waar kinderen van 5 t/m 12 jaar wekelijks les krijgen zonder dat ze direct competitiespelend lid van de vereniging zijn. Het doel is om deze kinderen duurzaam te laten sporten door het aanbieden van structureel laagdrempelig basketballaanbod in de buurt. Basketball’sCool is onderdeel van het aanbod van een basketballvereniging. De kinderen maken in hun eigen tempo kennis met de sport zonder de druk te voelen om competitie te gaan spelen. Ze kunnen op een vaste dag en tijdstip tegen een minimale vergoeding terecht op de Basketball’sCool.

Tijdens de Basketball’sCool lessen staan Dunkerbasketball en de STARwaarden centraal. Dunkerbasketball is speciaal ontwikkeld voor kinderen in de basisschoolleeftijd die net kennis maken met de sport of kinderen die (nog) geen competitie willen spelen. Het is een spelvorm die wordt gespeeld op een half veld met twee lage baskets en met een kleine bal. De spelvorm is 3 tegen 3 zodat iedereen actief bij het spel betrokken is. STAR staat voor Sportiviteit, Teamwork, Acceptatie en Respect. Het plezier staat voorop en door te coachen op gedrag (STAR) krijgen ook de minder technisch / fysieke spelers de gelegenheid om uit te blinken en een leuke sportervaring te hebben. De Basketball’sCool lessen worden gegeven door jonge trainers van de NBB onder leiding van een ervaren gediplomeerde trainer.

De kinderen worden geworven door het aanbieden van kennismakingslessen tijdens gymlessen en/of naschoolse lessen. Dit gebeurt in samenspraak met de basisscholen in de wijk. Bij de kennismakingslessen tijdens de gymlessen wordt gebruikt gemaakt van de lessenreeksen van Be a STAR, dat uit vier lessen bestaat: 1 theorieles en 3 lessen in de gymzaal. Bij de naschoolse lessen wordt de lessenreeks Be a Basketball STAR gehanteerd die uit maximaal 10 lessen bestaat. Bij beide lessenreeksen wordt naast de basketballfundamentals vooral veel aandacht besteed aan de STAR-waarden.

Probleembeschrijving

Aanleiding voor het starten van de interventie is het achterblijven van deelname aan structureel sportaanbod door kinderen in de leeftijd van 5 t/m 12 jaar in achterstandswijken. Lichaamsbeweging en sport, hebben een positieve invloed op de gezondheid (PAGAC, 2008; Haskell et al., 2007; US DHHS, 1996). Het aanbieden van structureel sportaanbod kan dus een positieve invloed hebben op de gezondheid van jongeren. Uit onderzoek van Jehoel (2009) blijkt dat het verschil naar inkomensgroepen groot is. In januari 2008 is slechts 44% van de bijstandskinderen lid van een sportvereniging tegenover 77% van de niet-arme kinderen. Opvallend is dat driekwart van de arme kinderen die geen lid zijn van een sportvereniging wel willen sporten.

Omdat weinig beweging tijdens de jeugd vaak leidt tot weinig beweging op volwassen leeftijd (Mäkinen et al. 2010; Tammellin, 2005; Telema et al. 2006), is het belangrijk jongeren al op jonge leeftijd te stimuleren structureel te gaan sporten.

Ook uit de Sportagenda 2016 van NOC*NSF blijkt dat juist in wijken met een lage sportparticipatie, vaak achterstandswijken, de noodzaak hoog is om de bewoners in te laten zien dat sport en bewegen naast gezond, ook leuk is. Tegelijk moeten de drempels om te gaan sporten worden verlaagd. De nabijheid van sportaccommodaties en betaalbaarheid van activiteiten spelen hierbij een belangrijke rol. Deze gecombineerde aanpak – gericht op zowel behoeftevergroting als drempelverlaging– maakt vergroting van de sportdeelname in deze wijken tot een complexe opdracht. Niet voor niets dat NOC*NSF deze doelgroep ook als een van hun speerpunten in de huidige Sportagenda heeft benoemd.

Een goede manier van structureel sporten is aansluiting bij een vereniging: sportverenigingen en andere lokale sportaanbieders kunnen in elke wijk in Nederland sportactiviteiten aanbieden die aansluiten op de behoefte van de inwoners van die wijk (NOC*NSF in sportagenda 2016).

Enkele factoren die structureel sporten in verenigingsverband belemmeren zijn:

  1. De hoge kosten die met een regulier lidmaatschap van een (basketball)vereniging gepaard gaan vormen een hoge drempel voor kinderen met arme (bijstandsuitkering of overig arme) ouders. In 59% van de gevallen belemmeren de kosten deelname aan de sportactiviteiten terwijl 75% van de ouders het heel belangrijk vindt dat hun kind ergens bij is. Uit het InkomensPanelOnderzoek (IPO) van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat er in de leeftijdsgroep 5 t/m 17 circa 343.000 kinderen zijn die in een huishouden wonen met een inkomen onder 120% van het sociaal minimum (cijfers 2005); dit is 14% van het totaal. 
  2. Ontbreken van een geschikte sportclub in de buurt. Het ontbreken van (kleinschalige) voorzieningen in de buurt heeft een negatief effect op het beweeggedrag van jongeren (Gezondheidsraad, 2010)
  3. Kind vindt sporten niet leuk. Met name leerlingen die sporten vanwege het plezier, hebben een aanzienlijk hoger activiteitsniveau. Dit geldt ook voor leerlingen met een positief sportief zelfbeeld.

Doelgroepen

De einddoelgroep bestaat uit alle kinderen in de basisschoolleeftijd, met namekinderen voor wie de financiële drempel om regulier lid te worden van een vereniging nog te hoog is.

Dit neemt overigens niet weg dat de interventie ook prima geschikt is om kinderen uit andere doelgroepen. Verenigingen kunnen de Basketball’sCool ook inzetten om de stap van schoolse en naschoolse kennismakingslessen naar sporten in competitieverband te verkleinen. De Basketball’sCool is ook uitermate geschikt voor kinderen die op de wachtlijst staan van verenigingen met een ledenstop. Deze laatste twee doelgroepen maken geen onderdeel uit van de beschrijving in dit werkblad.

Intermediaire doelgroep

  • Trainers van de basketballvereniging (uitvoerende rol)
    Vooral voor jonge trainers van basketballverenigingen is de Basketball’sCool een goede leerschool. Onder leiding van een ervaren trainer krijgen zij de tijd om op hun eigen tempo de vaardigheden van het trainerschap onder de knie te krijgen. De vereniging kweekt tegelijkertijd nieuw jong kader voor de vereniging.
  • Combinatiefunctionarissen en sportbuurtcoaches kunnen een coördinerende en/of een uitvoerende rol spelen in de Basketball’sCool, aangezien de activiteit een ideale link tussen school, de wijk en de lokale basketballvereniging.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van de Basketball’sCool is om kinderen in de basisschoolleeftijd voor wie de financiële drempel om lid te worden van een basketballvereniging nog te hoog is, duurzaam te laten sporten door het aanbieden van structureel laagdrempelig basketballaanbod in de buurt.

De Basketball’sCool is een essentiële schakel tussen kennismakingsaanbod en het sporten in competitieverband bij de basketballvereniging.

Subdoel

De interventie kent verschillende subdoelen die in te delen zijn in subdoelen gericht op de doelgroep en subdoelen gericht op de intermediaire doelgroepen.

Subdoelen gericht op doelgroep (de kinderen):

  • Kinderen zijn enthousiast gemaakt om te gaan sporten
  • Kinderen uit sociaal-economische lagere klassen zijn in staat deel te nemen aan structureel sportaanbod door het verlagen van de financiële drempel
  • De kinderen zijn bewust van sportieve waarden en normen door middel van de basketballsport
  • Alle kinderen, dus ook de technisch minder goede, beleven plezier aan sport door ze te complimenteren op gedrag volgens de STAR-waarden.

Subdoelen gericht op de intermediare doelgroepen:

  • Jonge (onervaren) trainers die via de Basketball’sCool kennis maken met het trainersvak worden opgeleid en ontwikkelen de vaardigheden om zelfstandig clinics te kunnen geven.
  • Lesgevers en docenten ervaren meer plezier aan het verzorgen van een (gym)les door middel van de uitgewerkte lessen (drempelverlagend) en het pedagogisch karakter van de les (normen en waarden).

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De interventie bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Aanvraag keurmerk bij Nederlandse Basketball Bond
    Dit is de allereerste stap en verzekert de vereniging zich van de steun van de NBB en de tools om de interventie succesvol uit te voeren. Verenigingen moeten rekening houden met een traject van maximaal 3 weken vanaf de datum van aanvraag.
  2. Werving en selectie
    In samenspraak met gemeentelijke instellingen of professionals (afdeling sport, sportbedrijven, welzijn, combinatiefunctionarissen) wordt door de vereniging bepaald in welke wijken of gebieden de interventie wordt ingezet. De uitvoerders moeten hier maximaal 8 weken voor uit trekken. De selectie van de trainers, inclusief de bijscholing, start minimaal 8 weken voor de start van de eerste activiteiten. De werving van de deelnemers is het effectiefst via de Be a STAR- en Be a BasketballSTAR-lessenreeksen die aangeboden worden aan basisscholen en naschoolse opvangorganisaties. Deze activiteiten lopen continu gedurende het seizoen door, en alle kinderen worden doorverwezen naar de wekelijkse activiteiten van de Basketball’sCool.

    Bij de werving van de deelnemers wordt in plaats van het reguliere basketball gebruik gemaakt van Dunkerbasketball. Bij Dunkerbasketball zijn de spelregels aangepast, zodat het beter aansluit bij de leefwereld van de doelgroep. Het is een spelvorm die wordt gespeeld op een half veld met twee lage baskets en met een kleine bal. De spelvorm is 3 tegen 3 zodat iedereen actief bij het spel betrokken is. Bij het reguliere 5-tegen-5 basketball komen niet alle kinderen even goed tot hun recht.

  3. Basketball’sCool trainingen
    De Basketball’sCool is een wekelijkse, continu doorlopende activiteit, waar de enthousiast gemaakte kinderen naar toe kunnen gaan. De kennismakingslessen van Be a STAR en Be a Basketball STAR worden op verschillende momenten in het jaar aangeboden, maar de trainingen van de Basketball’Scool vindt elke week op hetzelfde tijdstip en dezelfde lokatie plaats. De trainingen duren minimaal 1 uur en maximaal 2 uur. Voor de kinderen is geen limiet aan het aantal keren dat ze meedoen aan de activiteiten van Basketball’sCool. Doorstromen naar sporten in competitieverband wordt op een ongedwongen manier aangeboden door af en toe de mogelijkheid te bieden mee te trainen met competitie spelende teams en de deelnemers en hun ouders te betrekken bij reguliere verenigingsactiviteiten. Net als bij de lessen op scholen worden de spelregels en spelvorm van Dunkerbasketball gehanteerd.
  4. Evaluatie en nazorg
    Aan het eind van elk seizoen vindt er een mondelinge en/of schriftelijke evaluatie tussen de vereniging en de NBB. Hierbij worden de knelpunten en de elementen van succes besproken.

Schematische weergave van het doorstroommodel (zie bijlage).

Locaties en Uitvoering

De Basketball’sCool kan uitgevoerd worden door verschillende organisaties, zolang die organisaties enige affiniteit met de basketballsport heeft of de juiste mensen hiervoor kan inzetten.

  • Basketballverenigingen
  • Gemeentelijke sportinstellingen (combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches)
  • Jeugd- en jongerenwerkinstellingen

Ondersteuning

Het uitvoeren van de Basketball’sCool vraagt van verenigingen en andere aanbieders een andere manier van kijken naar het aanbieden van de basketballsport. Ten eerste wijkt de spelvorm waar naar toe wordt gewerkt af van het reguliere basketball, namelijk 3×3 in plaats van 5 tegen 5. Daarnaast is het aanbod vooral pleziergericht en niet prestatiegericht. Dit zorgt voor een andere dynamiek in het lesgeven. De belangrijkste verandering voor verenigingen zal zijn dat structureel basketballaanbod meer inhoudt dan competitie spelen en dat de Basketball’sCool een plek is waar kinderen structureel terecht kunnen, ook als ze geen competitie willen of kunnen spelen.

Vanuit de NBB worden uitvoerders van de Basketball’sCool ondersteund bij het uitrollen van de interventie via de volgende produkten en diensten:

  1. Voorbeeld projectplan: hierin staan de randvoorwaarden voor de organisatie van de Basketball’sCool beschreven, met nuttige tips.
  2. Voorgesprek: kennismakingsgesprek en informatieoverdracht tussen de interventie-eigenaar en de uitvoerder
  3. Workshop: bijscholing voor trainers en lesgevers over de STAR-filosofie, het gebruik van de STAR-tools en voorbeeld-oefeningen
  4. Tools: Lespakketten (balboxen) en lessenreeksen gericht op de STAR-filosofie
  5. Werkbezoeken: bezoeken van de interventie-eigenaar gedurende de uitvoering van de interventie gericht op feedback en intervisie

Materialen

Voor de uitvoering van de interventie zijn de volgende materialen beschikbaar:

Documenten
• Plan van Aanpak Basketball’sCool
• STAR filosofie

Lesmaterialen

  • Be a STAR Balbox: lessenreeks, posters, paspoortjes, stickers en STAR-bal
  • Be a Basketball STAR Balbox: lessenreeks, posters, paspoortjes, stickers en STAR-bal
  • STAR-bal
  • Basketballen maatje 4 of 5
  • Peanut’s Playground

Overige materialen 

  • T-shirts kids en trainers 
  • Gadgets/prijsjes voor deelnemers
  • Strippenkaarten 
  • Hesjes
  • Ophangbaskets om de ring te verlagen

Voor de wervingsactiviteiten kunnen de uitvoerders gebruik maken van voorbedrukte posters en flyers. Daarnaast voorziet de Nederlandse Basketball Bond de uitvoerders van het logo van Basketball’sCool, dat tevens als kwaliteitskeurmerk kan worden gebruikt.

Organisatie

Organisatie: Nederlandse Basketball Bond
Telefoon nummer organisatie: 0307513507

Contactpersoon

Naam: Martin Ho Suie Sang
Email: Martin.ho.suie.sang@nbb.basketball.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.