Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Alles over yoga

Artikel

Yoga heeft de afgelopen jaren met hoge snelheid een plekje gevonden in de Westerse wereld. Overal waar je kijkt, vind je yogastudio’s met een breed aanbod aan yogastijlen en -lessen. Net als bij andere vormen van sport, leggen we ook bij yoga de nadruk vooral op de fysieke effecten ervan. Maar wist je dat yoga zo enorm veel meer is dan ‘enkel’ een serie houdingen?

Yoga bestaat al zo lang, dat we niet precies kunnen zeggen wanneer het zijn oorsprong vond: het was nog ruim voor de tijd van het geschreven woord. Yoga zoals we het vandaag kennen, is gebaseerd op duizenden jaren kennis die overgebracht is van persoon op persoon, van mond tot mond, via demonstratie en educatie. Uiteindelijk hebben yogi’s hun bevindingen vastgelegd in boeken zoals de Yoga Sutra’s (die we later uitleggen) die we nu nog gebruiken. Er wordt vaak gedacht dat yoga is voortgekomen uit het Hindoeïsme, maar dit is een misvatting: yoga bestaat al langer dan het Hindoeïsme. Wel zijn de eerste geschreven teksten die 

Hoewel yoga gebruiken zijn geadopteerd door verscheidene religies, is yoga zelf niet een godsdienst en zal het dus ook nooit in strijd zijn met een religie. Yoga is een samenvoeging van technieken die voor allerlei doeleinden kunnen worden gebruikt: van stress management tot het verhogen van het zelfbewustzijn, tot het simpelweg nastreven van fysieke doelen. Het is een allesomvattend systeem dat je lichaam en gedachten samenbrengt.

Yoga: filosofie en scholen

Yoga kent veel verschillende scholen, elk met een eigen methode en kenmerken. De yogavormen waar wij in het Westen het best mee bekend zijn – Ashtanga, Vinyasa, Iyengar en Bikram – vallen onder de school van Hatha Yoga. Ze zijn jaren geleden ontwikkeld door yoga leerlingen, die elk iets anders als het belangrijkste element van hun educatie zagen en op basis hiervan hun eigen yogavormen ontwikkelden.

Volgens de Bhagavad Gita, een van de belangrijkste teksten voor yoga, zijn er vier hoofdvormen van yoga:

  1. Raja Yoga – het pad van controle over geest en zintuigen
  2. Bhakti Yoga – het pad van toewijding
  3. Karma Yoga – het pad van onzelfzuchtigheid
  4. Jnana Yoga – het pad van kennis en wijsheid

Uit deze vier vormen vloeien de verschillende paden van yoga die je kan volgen: Raja, Hatha, Mantra, Laya, Bhakti, Karma en Jnana. Volledig duidelijke lijnen tussen de verschillende yogapaden zijn er niet, omdat elk op de werkwijzen en filosofie van de ander bouwt.

Binnen deze paden zijn verschillende stijlen ontwikkeld, zoals de eerder genoemde Ashtanga, Vinyasa, Iyengar en Bikram, maar ook Integral, Kripalu, Kundalini, Hare Krishna en Jivamukti, en nog vele meer. Elk van deze stijlen is onderdeel van de overkoepelende yoga filosofie en heeft uiteindelijk hetzelfde doel: het samenbrengen van lichaam en geest. De stijlen zijn de vertolking van verschillende visies en voorkeuren.

De meeste moderne yogi beoefenen een variant van de theorieën en methoden zoals geschreven door Patanjali (‘de vader van yoga’) die ook wel bekend staan als de Yoga Sutras. Dit systeem omvat de volgende acht takken:

  1. Yama – morele codes; afzien van geweld, liegen, stelen
  2. Niyama – naleving van zuiverheid, tevredenheid, tolerantie, studie en herdenking
  3. Asana – lichamelijke oefening
  4. Pranayama – bewuste ademhalingstechnieken
  5. Pratyahara – het naar binnen keren van de geest door verbreking van de aandacht met de zintuigen ter voorbereiding op meditatie
  6. Dharana – concentratie, gedachten gericht houden op een element voor een bepaalde periode
  7. Dhyana – meditatie, het vermogen om oneindig op een ding, of op niets, te focussen
  8. Samadhi – het bereiken van de fundamentele vorm van jezelf

Deze acht takken vormen samen de ‘klassieke yoga’. In het westen, ligt de focus meestal op stap drie, vier en vijf. Bij de yogastijlen die vallen onder Hatha Yoga, waar we in het volgende artikel verder op ingaan, ligt de nadruk op stap drie en vier: oefeningen en ademhaling.

Bekende yogatermen

Asana

Asana betekent letterlijk houding. Dit fysieke aspect van yoga is waar in het westen vaak de nadruk op wordt gelegd. De meeste lessen bestaan uit het oefenen van verschillende asana’s. Welke asana’s er worden geoefend, hangt af van de yoga stijl van die les.

Pranayama

Pranayama staat voor controle over de prana: de levenskracht. De materie van prana zou worden gevonden in adem en daarom begeleidt ademhaling het beoefenen van asana’s. Bij asana-beoefening verwijst pranayama naar het bewust controleren van je ademhaling, wat de beoefening van de asana’s versterkt, gedachten focust en prana energie stimuleert en behoudt.

In yoga wordt elke asana vastgehouden voor een bepaald aantal ademhalingen voor je verder gaat met de volgende asana. De meest gangbare methode is Ujjayi, wat overwinnaarsademhaling betekent. Je ademt hierbij in door je neus en uit door je mond, maar je houdt je mond hierbij gesloten. Door zo te ademen, ontstaat een geluid dat veel weg heeft van het ruisen van de zee. Het vormt een focal point gedurende de les, iets waar je je gedachten op kan richten. Door je aandacht te richten op het geluid en het ritme van je ademhaling, behoud je controle over je ademhaling en lichaam, zelfs wanneer asana’s moeilijk of zwaar zijn.

Mantra’s

Mantra’s zijn woorden of zinnen die gezongen worden, hardop of in gedachten. In yoga worden deze geluiden gezien als de manifestatie van de ultieme realiteit (het universum, zonder de limieten van tijd of ruimte), met de kracht om verandering tot stand te brengen. Mantra’s worden meestal tijdens meditatie gezongen, maar kunnen ook worden gebruikt om een yogales te openen of afsluiten. Soms worden er instrumenten gebruikt om de zang te begeleiden.

OM

OM, ook wel AUM of OHM, is een van de meest bekende en gebruikte mantra’s. Het wordt gezongen voor en na het beoefenen van asana’s. OM wordt gezien als het begin, het heden, en de toekomst. Het staat voor de oorsprong, oneindigheid en het universum. De volledige betekenis van OM is zo complex en diepgaand, dat het moeilijk is deze in een paar zinnen te vangen. Mocht je meer willen weten over de betekenis van OM, verwijzen we je daarom door naar deze (Engelstalige) website.

Voor gelovigen is OM een manier om hun God te aanbidden. Het geluid van OM brengt je hoofd tot rust en helpt je in een meditatieve staat te glijden. Het zingen van OM aan het begin van de yogales, brengt eenheid in de groep en helpt de groep als een geheel de ademen gedurende de les.

Meditatie

Het zingen van OM is één methode van meditatie, maar er zijn er velen. Meditatie helpt je een staat van diepe ontspanning te bereiken. Oorspronkelijk werd het gebruikt om het bewustzijn van alles om je heen en je zelfbewustzijn te versterken; tegenwoordig helpt het ook veel mensen bij stressmanagement. 

Veel lessen worden geopend door het bepalen van een intentie of een toewijding; bijvoorbeeld liefde (voor jezelf of anderen), mededogen (met je eigen lichaam of met de situatie van een ander), of loslaten (je kan hierbij zelf invullen of het gaat om het loslaten van angst, materiële zaken, emotionele blokkades). De toewijding helpt je focus te vinden wanneer je geest gaat dwalen tijdens de les.

Je kan mediteren door het zingen van mantra’s, met een ‘gids’, via mindfulness. Doorgaans vindt meditatie plaats in een stille ruimte, waar je in een comfortabele positie je aandacht richt op één element, terwijl je ontspannen ademt. Maar je bent absoluut niet verplicht om stil te zitten tijdens meditatie. Sommige mensen mediteren tijdens het wandelen, bidden, of terwijl zij met een creatieve hobby bezig zijn. Vind ook hier wat voor jou werkt, net als bij alle aspecten van yoga.

Namaste

yoga namaste Dineke Rieske
Namaste als ‘bedankt’

Letterlijk vertaald betekent Namaste ‘ik buig voor jou’; ‘mijn ziel herkent jouw ziel’, een integraal onderdeel van de Indiase cultuur. In India wordt het gebruikt om hallo te zeggen, maar ook doei en dankuwel. In yoga wordt Namaste hoofdzakelijk gebruikt om te bedanken. Op het einde van de les bedankt de docent voor jouw aanwezigheid en voor het samen beoefenen van yoga en jij bedankt voor de begeleiding en wijsheid van de docent.

Meestal gaat Namaste gepaard met de Anjali Mudra. Mudra’s zijn handgebaren waarbij de vingers het lichaam, de geest, en de ziel vertegenwoordigen. Een mudra is een zegel dat als een symbolisch of ritueel gebaar fungeert. Wanneer je je handen samen brengt in het midden met je handpalmen tegen elkaar aan, verbind je de linker- en rechterhersenhelft. Het is symbolisch voor de verbinding waar yoga voor staat: het samenbrengen van de actieve en ontvankelijke aard.

De beoefening van de deze meditatieve mudra helpt vrees en stress te verlichten, verhoogt je focus, kalmeert de geest en brengt rust. Tijdens het beoefenen van yoga wordt deze mudra gebruikt in Tadasana (berghouding) voor dat je aan de zonnegroet begint en ook in balans houdingen zoals Vrksasana (de boom).

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.