Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Actief en fit Ouderen in Beweging op een Olga Commandeur Plein

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Bewegen voor ouderen is belangrijk, zo blijven ze fit en zelfstandig. 85 jaar en te oud om te bewegen? Nooit. Yalp en Olga Commandeur zorgen samen dat ouderen op een leuke manier in beweging komen. Dit doen zij op een speciale manier: met een toestel in de buitenruimte speciaal voor ouderen. In heel Nederland biedt Olga Commandeur, vitaliteitscoach en bekend als ex topsportster en van het tv programma Nederland in Beweging, een beweegprogramma aan op de Yalp toestellen en traint de lokale trainers om senioren te stimuleren om meer te bewegen. Want beweging is belangrijk… juist voor ouderen, maar moet vooral LEUK zijn!

Ouderen in beweging

Ouder worden komt vaak met de gebreken. Het lichaam wordt strammer en is kwetsbaarder voor blessures. Het gevolg is dat ouderen voorzichtig worden en weerstand krijgen tegen bewegen. Inactiviteit en daarbij verslechterde gezondheid is vaak het gevolg. Mentaal voelen ouderen zich nog vitaal en is er de wens om een actief leven te leiden.

Yalp ontwikkelde daarom samen met Olga Commandeur het programma “Ouderen in Beweging”. Regelmatig en met plezier bewegen in de buitenruimte op daartoe speciaal ontwikkelde toestellen. Door oefeningen te doen verbetert de balans, coördinatie en kracht en voelen ouderen zich zelfverzekerder in hun algemeen dagelijks handelen. Het verhoogt de kwaliteit van leven aanzienlijk. Minstens zo belangrijk is de sociale impuls. Het bewegen in groepsverband heeft een sterk sociaal karakter en helpt elkaar over drempels heen te stappen.

De groepsmatige aanpak, lekker bewegen in de buitenruimte op een eigen plek ingericht met speciale daartoe geschikte beweegtoestellen en met professionele begeleiding maakt het programma “Ouderen in Beweging” succesvol.

Probleembeschrijving

Het aantal ouderen in Nederland neemt toe. Waren er in 2015 nog ongeveer 3 miljoen Nederlanders 65 jaar of ouder (18% van de bevolking), naar verwachting zal in 2030 ongeveer 4 miljoen Nederlanders (22% van de bevolking) ouder zijn dan 65 jaar, waarvan de helft ouder dan 75 jaar. Ongeveer 46% van de personen ouder dan 65 jaar en 55,6% van de personen ouder dan 75 heeft ten minste één chronische aandoening en 10% van de 65 plussers en 30,4% van de 75 plussers ondervindt beperkingen in het functioneren of in de algemene dagelijkse levensverrichtingen (CBS, 2016). Een hoge leeftijd en een lichamelijke beperking zijn de belangrijkste determinanten voor het gebruik van gezondheidszorg (Polder e.a., 1998).

Per jaar verliest ongeveer 10% van de thuiswonende personen ouder dan 75 jaar hun zelfstandigheid. Dit verlies van zelfstandigheid betekent een beduidende afname in de kwaliteit van leven en vormt het meest beangstigende aspect van veroudering voor veel Nederlandse ouderen (Van Heuvelen e.a., 2000). Een actieve levensstijl wordt over het algemeen gezien als één van de belangrijkste factoren voor het behoud van zelfredzaamheid op hogere leeftijd en het onafhankelijk uitvoeren van dagelijkse taken, zoals traplopen en boodschappen doen (King e.a.,1998). Menig wetenschappelijke studie toont aan dat het volgen van beweegprogramma’s een positief effect heeft op spierkracht, flexibiliteit, uithoudingsvermogen, balans, het risico op vallen en botbreuken en het algemeen welbevinden van ouderen (ACSM, 1998).

Ondanks de uitgebreide bewijsvoering voor lichaamsbeweging als een belangrijke factor voor het behoud van de gezondheid en de zelfredzaamheid voldoet een groot deel van de Nederlandse ouderen van 55+ niet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB), minimaal 5 dagen per week tenminste een half uur matig intensief bewegen. In 2015 voldeed ongeveer 71% van de 55- tot 75-jarigen aan de NNGB. Onder 75-plussers was dat 45% (Volksgezondheidenzorg.info, 2016).

Eén van de problemen van de huidige beweegprogramma’s voor ouderen is dat de benodigde faciliteiten (accommodatie en apparatuur) voor de uitvoering van het programma niet altijd voorhanden zijn. Daarnaast vormt een reistijd naar de accommodatie een belangrijke barrière voor ouderen voor (behoud van) deelname aan een beweegprogramma. Verder geven ouderen aan de behoefte te hebben om samen te bewegen en dat het sociale aspect hierin van grote waarde is (Conn e.a., 2003).

Met het inzetten van Ouderen in Beweging worden sociale ontmoetingsplekken met een beweegprogramma gerealiseerd. Hiermee wordt de vereenzaming van ouderen tegen gegaan en kunnen ouderen langer zelfstandig functioneren.

Doelgroepen

Ouderen in Beweging is bedoeld voor deelnemers van 65 jaar en ouder. Dit kunnen ouderen zijn die in een zorginstelling wonen, maar ook ouderen die nog zelfstandig wonen. Een voorwaarde om mee te kunnen doen aan Ouderen in Beweging is dat er een beweegtuin in de omgeving is waar de interventie van Yalp wordt aangeboden. Zelfstandig wonende ouderen moeten zelf naar deze beweegtuin toe komen. Er zijn geen andere exclusiecriteria gerelateerd aan het fysieke of mentale functioneren van de ouderen: deelnemers met een beperking voeren de training op eigen niveau uit.

Intermediaire doelgroep

De intermediaire doelgroep voor Ouderen in Beweging zijn de lokale trainers, die de lessen voor de ouderen verzorgen op de beweegtoestellen. Deze trainers, vaak meerdere voor een locatie, zorgen dat er wekelijks trainingen gegeven worden op de toestellen en dat er hiermee ouderen in beweging komen. Er is per locatie minimaal één trainer die contact heeft met Olga Commandeur. De achtergrond van de trainers is afhankelijk van de plaats van de beweegtuin: in een beweegtuin bij een zorginstelling zijn trainers vaak de activiteitenbegeleiders, als de beweegtuin bij een fysiotherapiepraktijk is gesitueerd, zijn de trainers vaak de fysiotherapeuten uit de praktijk.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van Ouderen in Beweging is dat ouderen hun lichamelijke conditie in stand houden en verbeteren en hun sociale netwerk onderhouden en uitbreiden, zodat zij langer zelfstandig kunnen functioneren.

Subdoel

Subdoelen einddoelgroep :

  • Ouderen gaan door deelname aan Ouderen in Beweging tenminste eenmaal per week trainen in de beweegtuin.
  • Ouderen bouwen door deelname aan Ouderen in Beweging een sociaal netwerk op of breiden dit uit.
  • Ouderen leren hoe zij gebruik kunnen maken van de beweegtoestellen om hun lichamelijke conditie te onderhouden.

Subdoelen intermediaire doelgroep:

  • Lokale trainers maken van de beweegtuin een locatie waar ouderen tenminste wekelijks onder begeleiding kunnen bewegen.
  • Lokale trainers weten hoe ze de beweegtoestellen verantwoord in moeten zetten bij het geven van de training aan ouderen.
  • Lokale trainers zijn in staat om voor elke oudere in de beweegtuin een training te geven die past bij de mogelijkheden van de oudere.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Het beweegprogramma leidt lokaal trainers op, die daarna trainingen aan ouderen gaan geven. De train-de-trainerscursus duurt één dagdeel.

De basiscursus voor senioren duurt 10 weken, met één training per week (1 uur). Een training bestaat uit een warming up (5-10 minuten), oefening op de toestellen (25 minuten), oefeningen in de omgeving van de toestellen zoals een wandeling (20 minuten) en cooling down bestaande uit een gezamenlijke activiteit op rustig tempo (5-10 minuten). Bij de afsluiting hoort opruimen en een ‘sociaal’ kopje koffie. Er wordt gestimuleerd dat ouderen ook na de basiscursus wekelijks trainingen blijven volgen. Duur en intensiteit van de training wordt door trainers bepaald.

De interventie bestaat uit de volgende stappen:

  1. Inrichten beweegtuin met klant
    (duur: vanaf 5 werkweken na ontvangst schriftelijke opdracht)
  2. Werving doelgroep
    (duur: start vanaf realisatie beweegtuin, vanaf dan doorlopend)
  3. Themaochtend voor ouderen
  4. Opening
  5. Ondersteunende groep
  6. Pr materiaal
  7. Aanbieden beweegprogramma aan klant
    (duur: cyclus 10 weken)
  8. Uitvoering beweegprogramma met lokale trainers/verantwoordelijke voor beweegtuin
  9. Opstarten trainingen met ouderen
  10. De trainingen zelf
  11. Evaluatie beweegprogramma met klant en trainer beweegtuin
    (duur: jaarlijks telefonisch evaluatiemoment met Olga Commandeur en optioneel 1 terugkomdag)
  12. Continuïteit beweegprogramma (wenselijk: wekelijkse inlog)

Locaties en Uitvoering

Ouderen in Beweging wordt uitgevoerd met beweegtoestellen voor senioren, die geplaatst zijn in de buitenruimte. Hier ontmoeten de ouderen elkaar (sociale aspect) en volgen een training op de toestellen (verbeteren van de lichamelijke conditie). De toestellen worden buiten geplaatst in de openbare ruimte, bijvoorbeeld bij type organisaties zoals een zorginstelling, bij sportverenigingen of in de buurt van een fysiotherapiepraktijk. Bij realisatie van de toestellen wordt altijd gekeken of het een plek is waar ouderen logischerwijs kunnen samenkomen.

Lokale trainingen worden vaak gegeven door de volgende professionals: beweegagogen, begeleiders Meer Bewegen voor Ouderen (MBVO) of fysiotherapeuten op MBVO niveau. Na het voltooien van de train-de-trainerscursus van Ouderen in Beweging zijn de professionals gekwalificeerd om trainingen te geven in het kader van Ouderen in Beweging.

Ondersteuning

Ondersteuning bij inrichting van beweegtuin

Yalp ondersteunt de klant bij de inrichting van de beweegtuin en zorgt voor realisatie van de toestellen en bijbehorende veiligheidsondergrond. Nadien kunnen klanten met vragen over de toestellen, onderhoud en inspecties terecht bij Yalp.

Ondersteuning bij succesvol maken van beweegtuin

Olga Commandeur ondersteunt met haar expertise mensen om een succesvolle beweegplek op te starten en zorgt dat er lokaal trainers worden opgeleid. Deze trainers hebben daarna genoeg kennis om een beweegplek te realiseren waar wekelijks trainingen worden gegeven.

Informatie voor lokale trainers is geborgd en overdraagbaar via documenten die zij na de training krijgen toegestuurd. De trainers krijgen een handboek met oefeningen en de juiste opbouw van de trainingen. Middels het communicatiehandboek leren lokale trainers of de verantwoordelijke voor de locatie hoe ze Ouderen in Beweging kunnen uitdragen en ouderen werven. Ook leren zij welke intermediaire doelgroepen zij hiervoor kunnen inzetten. Er zijn flyers, introductiekaartjes, posters, voorbeeldbrieven (aan intermediairs en ouderen), voorbeelddraaiboeken (voor themaochtend, opening) en voorbeeldpersbericht beschikbaar.

Daarnaast is er een Facebookgroep voor onderlinge kennisoverdracht, uitwisseling van ervaringen tussen trainers en ondersteuning (tips en extra uitleg door Olga Commandeur). Bij specifieke vragen over het beweegprogramma kunnen lokale uitvoerders contact opnemen met Olga Commandeur.

Materialen

Materiaal beschikbaar voor uitvoering van de interventie

Er zijn materialen beschikbaar voor het goed uitvoeren van de interventie. Het gaat hierbij om ondersteunende materialen die de klant tot zijn beschikking krijgt wanneer hij het beweegprogramma aanschaft. Deze ondersteunende materialen kunnen gebruikt worden voor een succesvolle opzet van een beweegtuin. Olga Commandeur is verantwoordelijk voor verspreiding.

  • Communicatieplan
  • Train-de-trainers handleiding

Ook de Facebookpagina dient als handleiding voor de interventie. Deze tool dient als ontmoetingsplek voor deelnemers en trainers van Ouderen in Beweging. Op de site is er onderlinge kennisoverdracht en een dialoog met Olga Commandeur voor (digitale) ondersteuning bij de uitvoering van Ouderen in Beweging.

  • Facebookpagina www.facebook.com/groups/oudereninbeweging

Bij iedere beweegtuin staat een informatiebord waarop enkele standaard beweegoefeningen worden uitgelegd. Met deze ‘handleiding’ kunnen ouderen en hun begeleiders aan de slag met de toestellen. Uiteraard zijn er meer oefeningen op de toestellen mogelijk.

  • Informatiebord

Materiaal beschikbaar voor promotie van Ouderen in Beweging

Er is divers promotiemateriaal beschikbaar om de interventie Ouderen in Beweging goed uit te kunnen dragen zoals flyers, banners op website, voorbeeldpersberichten, brieven voor nodigen ondersteunende groep en introductiekaartjes om uit te delen.

Organisatie

Organisatie: Yalp
Telefoon nummer organisatie: 0547 289 410

Contactpersoon

Naam: Suzan Aalders
Email: suzan.aalders@yalp.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.